Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
ROZDZIAŁI
StRZAŁKACZASU
IPOlItYCZNAENtROPIA
Zacznijmyodkilkugeneralnychuwagonaturzeczasu.
Naszmózgjestgenetyczniezaprogramowanynadoświadczaniecza-
su.Popierwsze,mózgjakmaszynazapamiętujeprzeszłośćpoto,
abyprzewidywaćprzyszłość.Mózgwkażdejchwilibezwiednie
iautomatyczniestarasięprzewidziećprzyszłość,chociażbytęnaj-
bliższą,aczynitonapodstawieniezliczonychinformacjizgroma-
dzonychwprzeszłości1.Podrugie,mózgtomaszynazdolnaodmie-
rzaćczas.Odmierzanieczasutoelementprzewidywaniaprzyszłości,
któredokonujesięwpostaciwzorcówrytmiczno-cyklicznych.Po
trzecie,mózgtomaszynadającanampoczucieupływuczasu,choć
naszorganizmniemanarząduzmysłuwykrywającegoczas.Po
czwarte,mózgjestwehikułemnaszychumysłowychpodróżywcza-
sie,wprzódiwstecz.
Ajednaknaszejświadomości,takżeświadomościpolitykaczydy-
plomaty,takrzadkotowarzyszyrefleksjanadupływemczasu.Żyje-
mywparadoksietemporalnejstatyki.WBergsonowskimduchu
możnabyrzec,żeczasstoi,rzeczyprzemijają.Takwyglądapotocz-
nedoświadczenieczasu.Częstoniepotrafimyodczasusięoddzielić.
Wmetafizycznymniemalakciestajemysięczęściączasuiprocesu
przemijania2.
1
D.Buonomano,Mózg–władcaczasu(tłum.A.Tuz),WydawnictwoPruszyński
iS-ka,Warszawa2019,s.35-38.
2
K.G.Denbigh,Światiczas(tłum.J.Mietelski),PaństwoweWydawnictwoNa-
ukowe,Warszawa1979,s.16-17.
21
Switalski-Klepsydraitron.indd21
i
15.09.202015:55