Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Takisamprzekazzawieraływcześniejszenapomnieniaproroków.Niewątpliwiejest
prawda,żeludowiIzraelanieudałosięstworzyćirozwinąćpolitycznychiustrojowych
instytucji,któreodzwierciedlałybyradykalnienowyikreatywnyreligijnyikulturowy
sposóbpostrzeganiaiopisywaniaświata.Ogólnierzeczbiorąc,pozaogólnąformułą,
bezwątpieniaprzełomową,żeichstrukturaustrojupowinnabyćzgodnaznakazami
PrzymierzaiPrawa,którezniegowypływało,cooznaczałozakazidolatriiwładzy,ni-
gdynieudałosięludowiKsięgirozwinąćtakiegomodeluporządkupolitycznego,który
byłbyskutecznąalternatywądlaplemiennegoczyimperialnegomodelupaństwa.Prak-
tykaustrojowaIzraelastanowiłamieszaninękoncepcjiwspólnotyplemiennej,intuicyj-
nejtęsknoty,powszechnejwśródludówdespocjiBliskiegoWschodu,zasprawiedliwym
władcą,czywreszciesprawiedliwejwładzy,jakamiałabynastąpićpotym,jakwewnętrz-
nigrzesznicyiobcynajeźdźcyzostanąunicestwieni.Wizjetebyłymistyczneiutopijne,
odwołującesiędoWszechmogącegoioczekującejegointerwencji,byłtorodzajprote-
stuprzeciwtyrańskiejwładzy,leczbezsilnegowstworzeniuustrojowejstrukturyprzed
niązabezpieczającej.WtejperspektywiestarożytnyIzraelmiałbyjakobynieprzekazać
niczegooryginalnego,jeślichodziokoncepcjępolitykiirozwiązańinstytucjonalnych,
żadnegowzoru,poprzezktórymożnabynprzełożyć”radykalnienowąreligijnośćikul-
turę,jakąstworzył,namodelinstytucjonalnypaństwa.Tezatajestniewątpliwiesłuszna,
wtymjednakjedyniesensie,żeprzeczesywaniestarożytnychtekstówwceluznalezie-
niawskazówekdlawspółczesnychrozwiązańpolityczno-ustrojowychjestbezsensowne.
Wydajesięjednakwadliwa,jeślipotraktowaćstarożytnyIzraeljakomiejscestworzenia
religijnych,kulturowychiwostatecznościpolitycznychpojęć,któreprzejęteirozwi-
nięteprzezchrześcijaństwo,zrodziłyjednakrozwiązaniależąceuźródełzachodniej
tradycjirządówantytyrańskich,rządówprawaiwolności,nawetjeśliideeznajdywane
wBibliihebrajskiej,np.wPsalmach,mogłystanowić,istanowiły,uzasadnieniedla
absolutystycznegonŚwiętegoPrawaKrólów”114.Leżałajednakuźródełtychoczeki-
wańreligijnasolidarnośćfundamentalniewswojejistociedemokratycznaiwspólno-
towaorazwypływającyztejsolidarnościspórocelepolityczneiśrodkiichrealizacji,
działalnośćgłównienieokreślonainiezrealizowana.Izrael,innymisłowy,niestworzył
swojegośw.Augustyna,boniemiałteżwswojejwspólnotowejreligijnościrozróżnienia
którewprowadziłChrystuszJegoncocesarskiecesarzowi,coboskieBogu”.
2.4.2.KrachstrukturdoczesnychIzraelaiuratowaniedepozytuPrawa
iObjawienia
Historiażydowskichkrólestwtonieustannetarciemiędzywymogamipaństwazmonar-
chąnaczelezjednejstrony,aPrawemireligiązdrugiej.Jesttozatemnapięciemiędzy
rodzajemteokracjiczyhierokracji-rządówwedługświętychzasadPrawazreligijnymi
przywództwem-arodzajemrządów,któremożnanazwaćcezaropapizmem,gdziereli-
giazostajepodporządkowanapaństwuijegoprzywódcy,któryjednocześniejestgłowa
114
Tenaspektniemożnościprzełożeniaradykalnegoprzekazureligijnegoiwspólnotowegonainstytu-
cjonalnykonkretpodkreślanp.N.K.Gottwald,ThePoliticsofAncientIsraelł
60