Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
stwierdzenie,żeprzedBogiemniebyłonikogoinnego,żenicGoniepoprzedzało,ma
sugerowaćjakieślogiczneczypedagogicznenakazydlatego,conastępujewnastępstwie
stworzenia?Innymisłowy,pytaniempodstawowymjestto,czyjużtenpoczątkowykos-
mologiczny,metafizycznyaktstworzeniajestpowiązanyzkategorycznąetycznością
życialudzkiegoipolitycznościąwsensiepoddaniajejosądowimoralnemu.Czyzatem
przyjęciepóźniejobjawionegoDekalogujakonakazumoralnegozależyodpierwotnego
uznaniaBogajakostwórcy?
JużpierwszezdanieKsięgiRodzajunNapoczątkuBógstworzyłnieboiziemię”
komunikujedwiefundamentalneinformacje:byłatokreacja,itokreacjaBoga,bez
wyjaśnieniajednak,cooznaczasłowonkreacja”(hebrajskiczasownikbara(ברא)
oznaczastwarzaniezniczego,mocąBożą,Wulgatamacreavit,LXX:Tποησεν)ikim
jesttenktokreuje-elohim(אלהים)?NiemniejBógnieodsłaniającswojegoobli-
cza,kreującexnihilo,przedczasem,(nasamympoczątku,jakopierwszeבראשית,
Wulgata:Inprincipio;LXX:TνBρχi),tj.stwarzającczas,mówicośradykalnienowego,
amianowicie,żekomunikatBogaotym,żeaktstworzeniajestdokonanyprzezNiego,
exnihilowyraźnieodmawiauznaniakonkurencyjnychalternatyw.Zaraznapoczątku,
KsięgaRodzaju
informującopoczątkachniebaiziemi,odmawiawieczności,iafortiori,boskościwidzialnego
wszechświata:aniniebo-wyniośleniebieskiesklepieniezjegosłońcem,księżycem,gwiazdami
-aniziemia,żyzna,tętniąceźródłożycia,niesąbogami.Sątylkostworzeniami,kreacjamiBoga
Jegosłowemwszechmogącym.Genesisodrzuca,znanązmitologiisąsiadówIzraela,alternatywę
rozrodczościpoczątków,emanacjonizmuczypanteizmu:nieboniezrodziłoziemi;naszświatnie
jestrezultatemseksualnychczywojennychdziałańbogówibogiń.Odmawiającwiarygodności
przekazowi,żeświatpojawiasiępoprzeznarodziny-tzn.odrzucająckosmogonięi,tymbardziej,
teogonię-Genesiszaczynasięcałkowitymodrzuceniempoliteizmu.Pojawieniesięnaszegoświa-
tanieimplikuje,czyżądawięcejniżjednegoboga136.
HistoriaStworzeniamasensdydaktyczny,oczyszczający,stanowirodzajkatharsis
metafizycznego-jestnimunicestwieniepatrzenianakosmoswkategoriachboskich,
zdesakralizowanienaturyiwszelkiegopanteizmu,zjednoczesnymwskazaniemintencji
moralnejlikwidującejcałąstarożytnąkosmologięjakorodzajidolatrii.Idolatriataopar-
tabyłanaprzeniesieniulękówzpoziomujednosteknapoziombogów,oddaniusięsiłom
irracjonalnegoifatalistycznegokosmosu,znieustannymcyklemprzemocyiodwetu
wjakimuczestnicząbóstwa,któretrzebanieustannieprzebłagiwać137.Najważniejszym
przesłaniem,jakiewynikaztegokatharsismetafizycznegoKsięgiGenesisopartegona
unicestwieniuprzekonaniaoboskościkosmosu,jestzredukowaniepojęcianiebadobytu
niewiecznego,czasowego,awrazznimbogów,cooznacza,żeistniejąoniwczasie
stworzonym,żezostaliwykreowaniwewnątrzstworzonegoświata138.
HebrajskiesłowowBibliinniebo”,shamayim(שמיִם)gramatyczniewliczbie
mnogiej,niezawieraopisuniebawtychsamychkategoriach,coziemi,ciałaniebie-
136
L.R.Kass,TheBeginningofWisdomł,s.27.
137
D.B.Hart,ChristandNothingł,s.49-50.
138
KlasycznamaterialistycznakrytykareligiidokonanaprzezLudwikaFeuerbachawOistociechrześ-
cijaństwaz1841r.jestwpełnisłusznawobecreligiiniejudaistycznychiniechrześcijańskich,typukosmolo-
giigreckiejczyrzymskiej,leczwstosunkudojudaizmuczychrześcijaństwa-chybiona,boniedotykaistoty
przełomumetafizycznegoKsięgiRodzaju.Niemożejejzresztądotknąćztegosamegopowodu,zjakiego
tworzyprzedmiotswojegoopisu,ontologiczniewtórnegobytu,jakimjeststworzeniewobecStworzyciela.
68