Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
gospodarstwadomowegoiwpracachbiurowych;
gotowałaobiady,sprzątała,prała,przeglądałarachunki,
porządkowałapółkizksiążkami,robiłazakupy.Towłaśnie
FriedrichprzedstawiłswojejsiostrzeRichardaWagnera
ijegopartnerkęCosimęvonBülowpodczaswizyty
wBayreuth.Jaksiępóźniejokazało,znajomość
zWagneremstałasiędlaobojgarodzeństwabardzo
ważna,choćobojeposzliwzupełnieodwrotnymkierunku.
DlaFriedrichaodrzucenienarodowychiantysemickich
dyskursówWagnerapowodowałobezustanneduchowe
rozterki,któreniszczyłymuzdrowieirozbudzały
umysłowyzamęt.Wtymczasienapisałponad1000
aforyzmówpodwspólnymtytułem
Ludzkie,
wszechludzkie
,zktórychwieleskierowałbezpośrednio
przeciwkoWagnerowi,wykazując,żeczłowiek,którego
kiedyśuwielbiał,stałsiędlaniegowrogiem30.
Elisabethwybrałakierunekprzeciwny.Nieodstępowała
Wagneraijegowielbicieli,awręczprzeciwnie,wkroczyła
wświatopery,synkretycznegodziełasztuki,wktórym
istotnąrolękoncepcjiludzkiegolosupełniłelement
tragiczny,atakżewświatszowinistycznych
iantysemickichpismpolemicznychwydawanychprzez
kompozytoraznadziejąnapoprawęlosuswoichrodaków.
Wtapiającsięwtenświat,każdegodniapoznawała
nowychludziiwchodziławnoweprądyumysłowe,
ajednymztych,któryjewyrażał,byłBernhardFörster,
jejprzyszłymąż.Zachwyciłasięgłoszonymiprzez
Försteraideami,pomagaławzbieraniupodpisówpod
petycjądoBismarcka,apóźniejpodzielałajegowizję
stworzeniaNowejGermanii.Byłtoczas,kiedydystans