Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wprowadzenie
11
gichmigrantów,godzącychsięnaniestabilne,słabowynagradzaneprace.Specy-
fikapracdostępnychnarynkuwtórnym,głównieszerokopojętegosektorausług,
wktórympreferowanesąkobiety,sprawia,żepojawiasiędrugirodzajsegmentacji,
którąmożnaokreślićmianemrodzajowej.SaskiaSassen(2007)upatrujeprzyczyn
takiegostanurzeczywpostrzeganiuwieluztychpracjakotradycyjniekobiecych,
słabiejwynagradzanych,aponadtomałoznaczących4.Rozkwitgospodarkiusłu-
gowejspowodowałjejzdaniem„feminizacjępodażypracy”,tazaśwpołączeniu
zemancypacjąobywatelekkrajówwysokorozwiniętychi„porzuceniem”przeznich
pracreprodukcyjnychwywołujezapotrzebowanienapracęimigrantek(Sassen2007:
114).Analitycyrynkupracyisocjologowiezwracająszczególnieuwagęnazjawisko
„deficytuopieki”(Ehrenreich,Hochschild2003).Jednymznajbardziejdynamicznie
rozwijającychsięsektorówrynkupracysąbowiemusługidomowe,obejmującepro-
wadzeniedomu,opiekęnaddziećmi,osobamistarszymiorazniepełnosprawnymi.
Nastąpiłoutowarowienieiurynkowienieusługdomowych,wykonywanychdotych-
czasprzezczłonkówrodzin.Niskiezarobki,brakperspektywawansu,niepewność
inierzadkonielegalnośćzatrudnienia,acozatymidzie–nikłezainteresowanie
pracązestronyrodzimychpracownikówspowodowały,iżwkrótkimczasiesektor
tenzostałzdominowanyprzezmigrantki(Ehrenreich,Hochschild2003;Hondagneu-
-Sotelo2001;Lan2003a,b,c;Raijman,Schammah-Gesser,Kemp2003;Ambrosini
2005)5.SaskiaSassen(2007)piszewręczopowrociekategorii„klassłużebnych”
wzamożnychgospodarstwachdomowych,zjawiskaoddawnanieobecnegonatak
szerokąskalę.Jakstwierdza:„obrazimigrantkiobsługującejbiałąspecjalistkęzkla-
syśredniejzastąpiłtradycyjnąwizjęczarnejsłużącejobsługującejbiałegopana”
(Sassen2007:95).ZkoleiBarbaraEhrenreichiArlieRussellHochschild(2003)
zauważają,żedawnytransferdóbrnaturalnychzkrajówsłaborozwiniętychzostał
zastąpionyprzeztransferpracyiemocji.Wodniesieniudopracwymagających„in-
westycji”emocjiniektórzybadaczepisząwręczowyzyskuemocjonalnym.Wdodat-
kuspecyficznemiejscezatrudnieniamigrantekzasilającychsektorusługdomowych
iopiekuńczych–wprzestrzenidomowej,prywatnej–czynijeniewidocznymi,atym
samymnarażanaróżneformyprzemocy.
Polkajakohomoviator
MigracjePolekwpisująsięwglobalizującysięprzemysłopiekiipracdomowych
(care/homeindustry).Wostatniejdekadzieobserwujesięintensyfikacjęmobilności
4SaskiaSassen(2007)dowodzi,żewgospodarceopartejnausługachpojawiasięznaczniewięcej
niskopłatnychmiejscpracyniżwgospodarceprzemysłowej.
5EhrenreichiHochschild(2003:7)zauważają,żewrazzewzrostemudziałukobietwmigracjach
znaczniewzrósłwkrajachprzyjmującychodsetekcudzoziemekpracującychwsektorzeusługdomo-
wych.PrzykładowowpaństwachUniiEuropejskiejw1984rokucudzoziemkistanowiłyzaledwie4%
pomocydomowych,zaśw1987już52%.Rodzimepracownicebyłyzastępowaneprzezimigrantkizkra-
jówpołudniowoamerykańskichiazjatyckich.Obecnienatomiastsąonezastępowaneprzezimigrantki
zkrajówbyłegoblokukomunistycznego,wtymzPolski.