Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
wojnyopartejnapolitycepowstrzymywania:
Przypuszczam,żejakoźródłosmutkuicierpieniazjawisko
toprzesłoniłokażdeinneźródłoniedoliwnaszychczasach–
poniżyłobowiemludzkośćwjejwłasnychoczach,podważyło
wiaręczłowiekawsamegosiebie,sprawiło,iżzdałonsobie
sprawę,żemożebyćnajstraszliwszyminajniebezpieczniejszym
swoimwrogiem,najbardziejbestialskązbestii,okrutniejsząniż
samanatura7.
Dlategojednymzistotnychelementówanalizysystemu
totalitarnegojestnietylkomechanizmiinstrumenty,ale
teżuwikłanie8osamotnionegoczłowieka9–postawionego
przedpaletąamoralnychwyborów,postaw
(motywowanychstrachem,żądzami,ekstremalnymi
sytuacjami)ikosztówdecyzjiwiążącychsięznegacją
dotychczasowejaksjologii,człowiekaskonfrontowanego
zsocjotechnicznyminkubatoremwskalipaństwa,
stanowiącympoleeksperymentówpolitycznych10
ipsychologicznychprowadzonychnamilionach11.
Totalitaryzmnietylezatemnegujewszelkiewartości,
cokreujewłasnelubgloryfikujezachowaniadotąd
potępiane12.Niktniejestbezpiecznywświecie
zorganizowanejsamotności,jakwidzijąHannahArendt
w
Korzeniachtotalitaryzmu
13,podkreślającbeznadziejność
potencjalnegostarciajednostkizGoliatem,jakimjest
państwo.Deprywacjaczłowiekazgodności
ipodmiotowościjestaktemprawnejispołecznej
degeneracji,którejświadomymcelemstajesię
dotychczasowatożsamośćjednostkiigrupy.Totalitaryzm
atomizując,jednocześnieprzekształcatakjednostki,
społecznościinarodywpowolną,bezprzedmiotową,aco
zatymidzie–anonimowąofiarę14.
Kwestiarefleksjinadrolą,znaczeniemczy
omnipotencjąpaństwamadługąhistorię,począwszy
od
Politei
Platona,przez
CivitasDei
św.Augustyna,
analizęmechanizmówwładzyuNiccolaMachiavellego,
koncepcjęsuwerennościJeanaBodina,konfrontację
z
Lewiatanem
ThomasaHobbesa,relacjewładzyiludu
uJohnaLocke’aażpoHeglowskąkoncepcjęwolności–