Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
52
PiotrKoryś
NaIIZjeździeEkonomistów,wczerwcu1956r.,Langeprzedstawił
programreformgospodarczych,potemzostałprzewodniczącympowsta-
łejw1957r.RadyEkonomicznej.JejwiceprezesembyłBobrowski,aide-
ologiemwdziedzinieteorii-Brus,któregopoglądynagospodarkęsocja-
listycznąuległyjednakwstosunkudopoczątkulat50.takdalekoidącej
zmianie,żewopiniiwyższychinstancjiPZPRstałsięwkrótcegłównym
rewizjonistąwekonomii.CzłonkiemradybyłteżLipiński.Radaprzed-
stawiłaswojetezyrządowiw1957r.,awkrótcepotemutraciłajakiekol-
wiekznaczenie(formalnieistniałado1963r.).
Siłąrzeczywszystkietewydarzeniamusiałyoddziaływaćrównieżna
poglądyekonomiczneikierunkipracbadawczychpozostałychpracowni-
kówWEP
.Bruscorazwięcejuwagipoświęcałproblemomdecentralizacji
gospodarkisocjalistycznejnawszystkichjejszczeblach.Kwestiomtym
pozostałwiernyażdoczasuemigracji,corazbardziejpodkreślającwyższą
efektywnośćmodeluzdecentralizowanego.W1961r.opublikowałswoje
opusmagnum
55:Ogólneproblemyfunkcjonowaniagospodarkisocjalistycz-
nej.Kluczowy,ostatnirozdziałksiążkinosiłtytuł:Modelgospodarkipla-
nowejzzastosowaniemmechanizmurynkowego(„modelzdecentralizowa-
ny”).Jakwspominałautor:
Takwięcpodstawowezałożenieoracjonalnościwskalimakrogospodarki
centralnieplanowanej,opartejnadominacjipublicznej(państwowej)własno-
ścikapitału,zostałoprzyjęte,leczjednocześniemarksowskadialektykapro-
cesuhistorycznegozostałarozciągniętatak,byodnosićsiędosocjalizmu,jak
dokażdegoinnegosystemuspołeczno-ekonomicznego:socjalizmniemożebyć
postrzeganyjakobezkonfliktowy,tworzyonswewłasnesprzecznościrozwoju
(nietylkoteodziedziczonepokapitalizmie),którepowinnybyćodpowied-
niorozwiązywane,gdyżjegorzekomawyższośćzostałautraconaibyćmoże
zmieniłasięwsweprzeciwieństwo.Natymzałożeniubyłazbudowanalinia
argumentacji,prowadzącadoodrzuceniaustalonegopoglądu,żegospodarka
socjalistycznamożedziałaćtylkozgodniezjednymmodelemfunkcjonowania,
mianowiciemodelemDnakazowym”(użytyzostałterminDcentralistyczny”).
KsiążkamiaładowieśćsłusznościDmodelugospodarkicentralnieplanowanej
zwbudowanymmechanizmemrynkowym”jakolepszejalternatywy,umożli-
wiającejnieodłącznymprzewagomsocjalizmudalekopełniejsząmanifestację
56.
MniejwięcejwtymsamymczasieLangepracowałnadkolejnymi
tomamiswojejsyntezyekonomii.MiałatobyćDsyntezaogólnejteo-
riiekonomiiuwzględniającejcałośćwspólnychdlawszystkichformacji
społeczno-gospodarczychzjawiskiprawekonomicznych”
57,wsposóbdo
niedawnatraktowanyjakorewizjonizm
58.Jejpierwszytomukazałsię