Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.Istotazjawiskaodrzuceniarówieśniczegoijegowybranenastępstwa
21
„powtarzającesięwczasienarażenienanegatywnetraktowanieprzezjednolub
więcejdzieci”(Olweus1993,za:Boivin2005,s.2).Literaturanatematzjawiska
systematycznegoodrzucaniadzieckaprzezrówieśnikówdotyczyprzedewszyst-
kimśrodowiskaszkolnego,jednakjestwieledowodównato,żewystępujeono
jużwokresieprzedszkolnym(Boivin2005;Bćgin1986).
Wdotychczasowychbadaniachzgromadzonobogatąwiedzęospecyficznych
właściwościachdzieciodrzucanychprzezrówieśników,którejpodsumowaniem
sądanezawartewtabeli1.1.Wynikaznich,żedzieciteróżniąsięodswoich
koleżanekikolegówwsferzepoznawczej,emocjonalnejibehawioralnej.
Charakterystykęspecyficznychwłaściwościdzieciodrzucanychprzedstawi-
łateżKingaMusialska(2011)orazBronisławUrban(2012).Wgrupiedzieci
odrzucanychznajdująsiębardzoczęstodzieciokreślanejakonadpobudliwe
alboimpulsywne.Ichszczegółowacharakterystyka,obejmującaumiejętno-
ścipoznawcze,przetwarzaniajęzykowego,regulowaniaemocji,przystosowa-
niapoznawczegoorazumiejętnościspołeczne,znajdujesięwpracyRossaW
.
Greene’aiJ.StuartaAblona(2008).
Wtabeli1.1wymienionotewłaściwościdzieciodrzucanych,któremieszczą
sięwzakresiekompetencjipoznawczych,emocjonalnychispołecznych.Jednak
dziecimogąbyćodrzucanetakżezwieluinnychpowodów,np.wadwymowy,
niepełnosprawnościfizycznej,ubóstwa,odmiennejodrówieśnikówsytuacjiro-
dzinnej,innejprzynależnościetnicznejczywyznawaniareligiiinnejniżrówieś-
nicy(por.m.in.Musialska2011;Urban2001).Takipowódodrzuceniawymaga
jednakoddziaływaniaadresowanegoprzedewszystkimdoklasy,ajegocelem
powinnobyćtworzeniedzieciomwarunkówdoprzezwyciężaniastereotypów
iuprzedzeńorazrozwojutolerancji,cojestzadaniemniełatwymwkulturze,
wktórejżyjemy.Problemtenpodejmujęwrozdziałach6i7,choćnieznajduje
sięonwcentrummoichrozważańwtejpracyzewzględunajejitakjużdużą
objętość;wymagaonoddzielnegoopracowania.
Początkowowbadaniachtraktowanodzieciodrzucanejakogrupęjedno-
rodną4.Dopierozbiegiemczasuzaczętozwracaćuwagęnato,żedziecimogą
byćodrzucanezróżnychpowodówizaczętowyodrębniaćspecyficznepodgru-
py.BćginiPettigrew(1988,s.264)przytaczająklasyfikację(Roff,Sells,Golden
1972)obejmującąpięćgrupdzieciodrzucanych:
1)prezentującewobecrówieśnikówzachowaniaawersyjneidominujące,
2)nierespektująceautorytetów,
3)przejawiającepoważnezachowaniabuntownicze,
4)prezentująceprzedewszystkimbardzonasilonewycofaniespołeczne
orazniechęćlubwrogośćwstosunkudorówieśników,
4Charakterystykędzieciodrzucanychprzezrówieśnikówprzedstawiałamjużwewcześniej-
szychmoichpracach(Deptuła2007a,2007b,2010a)