Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
autorówukazałysiędopierowXVIwieku.Należądonichdzieła:Terraesancteet
urbisHierusalemdescriptiofratrisAnzelmiordinisMinorumdeobservantia5Anzelma
Polaka,itinerariumJanaTarnowskiego6,diariuszJanaGoryńskiego7orazopispodró-
żydoZiemiŚwiętejSyriiiEgiptuMikołajaKrzysztofaRadziwiłłaSierotki8.Utwory
wymienionychtwórcówtraktowanoprzezwielelatgłówniejakopiśmienniczepa-
miątkimającewartośćgłówniehistoryczną,ichznaczeniejestjednakbardzoistotne
wkontekścierodzimejtradycjiopisywaniabliskowschodniegoobszaru.Sątoutwory
otwierającebogatągrupętekstówtraktującychotymorientalnymterytorium.Należą
donichdziełaniecopóźniejszychautorów,jaknaprzykład:IgnacegoDomeyki,Jó-
zefaDrohojowskiego,FeliksaGondka,IgnacegoHołowińskiego,MaurycegoManna,
JuliuszaSłowackiegoczyteżWładysławaWężyka9.Opracowanieniniejszegostudium
zrodziłosięwięczpotrzebyzebraniaorazpogłębieniadotychczasowejwiedzynatemat
tejoryginalnejiwąskiejgrupypierwszychopisówZiemiŚwiętejsporządzonychprzez
Polaków.
Podczasprowadzonychbadańgłównymprzedmiotemzainteresowaniawanalizie
wybranychdziełstałsięsposóbprezentowaniawnichobszaruZiemiŚwiętej,ściślej
mówiącobszarurozciągającegosię,jaktoujęłaBarbaraSzczepanowicz:
[ł]pomiędzyHermonemnapółnocyaPotokiemEgipskimnapołudniuorazMorzemŚródziemnym
nazachodzieiPustyniąSyryjsko-Arabskąnawschodzie,położonymiędzy29o30’i33o15’szerokościgeo-
graficznejpółnocnejoraz34o17’i35o41’długościgeograficznejwschodniej10.
TerenyZiemiŚwiętejsątopograficzniebardzomocnozróżnicowane–obejmują
zarównoobszaryrówninne,pustynne,wyżynne,jakinizinne.Wedlebadaczki:
[ł]toobszarwyżynno-górzysty,zwyjątkiempasanadbrzeżnego.Charakteryzujesięniezwykleuroz-
maiconąrzeźbązdużymideniwelacjami:wyniosłegórypokryteśniegiemisuchegorącepustynie,liczne
wzgórzairozległedoliny,jeziora,rzekiipotokiorazepizodycznesuchewadi11.
5AnzelmPolak,TerraeSanctaeeturbisHierusalemapertiordescriptio,[w:]JanzeStobnicy,Introductioin
PtholomeiCosmographiamcumlonginitudinibusetlatitudinibusregionumetcivitatumcelebriorum,Kra-
ków,drukFlorianaUnglera,1512.Zob.K.Estreicher,Bibliografiapolska,t.29,Kraków1933,s.301.
DziełotojestobecniedostępnewBiblioteceKórnickiejsygn.Cim.Qu.2009,Cim.Qu.2010oraz
onlinewPolskiejBiblioteceCyfrowejpodhasłemnJanzeStobnicy”https://polona.pl/search/?filters=cre-
ator:%22Jan_ze_Stobnicy_(ok_1470--1530)%22,public:0[dostęp:15.01.2020].
6ItinerariumJanaTarnowskiegozpobytuwZiemiŚwiętejzr.1518,oprac.K.Hartleb,nKwartalnikHisto-
ryczny”1930,z.1,s.50–56;DziennikpodróżyJanaTarnowskiegodoZiemiŚwiętejz1518roku,przekł.
R.Sawa,wstępioprac.D.Chemperek,nOdrodzenieiReformacjawPolsce”,R.49:2005,s.181–194.
7W.T
.Baranowski,DwieperegrynacjezXVIwieku,[w:]PraceKomisjidobadańnadhistoriąliteratury
ioświaty.t.1,Warszawa1914,s.263–289.Oryginałsiedemnastowiecznegoodpisuznajdujesięobecnie
wBiblioteceNarodowej(rękopissygn.BOZ1202,mikrofilm:sygn.MF3183–3187).
8M.K.RadziwiłłSierotka,PodrożdoZiemiŚwiętej,SyriiiEgiptu,oprac.LKukulski,Warszawa1962.
9Zob.D.Kulczycka,ObrazZiemiŚwiętejwproziepolskiejdobyromantyzmu,ZielonaGóra2012.
10B.Szczepanowicz,ZiemiaŚwięta.Geografiabiblijna,Kraków2014,s.21.
11Tamże,s.61.
~10~