Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Biografiakobietyniezależnej
stałpowołanydowojskapruskiego,wktórymsłużba–zdaniemIzabeli–zruj-
nowałamuzdrowiefizyczneipsychiczne.Wkolejnychlatachkrótkiegopoży-
ciapogłębiałysięjegowady:rozrzutnośćilekkomyślność.Podjętaprzezniego
pracaagentahandlowegopochłaniałabardzodużoczasu,aprzynosiłazbytni-
skidochód,byutrzymaćrodzinę.CórkaMoszczeńskiej,uzupełniającwspomnie-
niamatki,pisała:nDochodybyłytakznikome,żemimowspółpracyżony,która
pisywałapostaremudopismwarszawskich,wzrastałozadłużenie.Ostatecznie
wciąguroku1896iwpoczątkach1897przeżytodwukrotnąlicytacjęmebliiwy-
rzuceniezmieszkaniazaniezapłaconekomorne”11.
Młodzirodzice,mimoposzukiwaniastałejpracyzarobkowej,działalispo-
łecznie.Izabelapisaładlatakichczasopismwarszawskich,jaknGłos”,nPrzegląd
Pedagogiczny”,PrzeglądTygodniowy”czynWieczoryRodzinne”.Zostałatakże
członkiniątajnegoKołaKobietKoronyiLitwy,pierwszejtrójzaborowejżeńskiej
organizacjiocharakterzeoświatowym,patriotycznyminiepodległościowym,
działającejwlatach1886–1905.Jakodziałaczkatejorganizacjiprowadziłaod-
czytyiwykładydlaprzedstawicielekproletariatumiejskiegoiwłościanek.Win-
nejorganizacjikobiecej,legalnejDelegacjiPracyKobietprzyTowarzystwiePo-
pieraniaPrzemysłuiHandluwWarszawie,zajmowałasiębadaniemiopisem
warunkówpracykobietwfabrykach.W1896rokuuczestniczyławMiędzyna-
rodowymKongresieKobietwBerlinie,gdziewygłosiłanapisanynapodstawie
zebranychprzezsiebieinformacjireferatopracyspołeczno-oświatowejmieszka-
nekzaborurosyjskiego.Współpracowałatakżezfeministycznymiczasopismami:
lwowskimiwarszawskimnSterem”PaulinyKuczalskiej-Reinschmitorazkrakow-
skimnNowymSłowem”MariiTurzymy-Wiśniewskiej.Wpierwszymzwymie-
nionychpropagowałaedukacjędziewczątipracęzarobkowąkobietorazinformo-
wałaoprawnychregulacjachdeterminującychstatusmieszkanektrzechzaborów;
wdrugimpopularyzowałakoedukacjęidrukowałafragmentygłośnejksiążkiEl-
lenKeyStuleciedzieckawewłasnymtłumaczeniu(1907).
Wiosną1901rokuKazimierz,niemającwWarszawiestałegozatrudnienia,wy-
jechałzapracądoBerlina,gdziezmarłwnastępnymroku.Wyjazd,anastępnie
śmierćmężazmusiłymłodąwdowęzdwojgiemmałychdziecidointensyfikacji
pracyzawodowej.Jużwcześniej,naprzełomie1891i1892roku,zaczęłarealizować
zamówienieodfirmywydawniczejM.Arctanatłumaczenianowoczesnejlitera-
11
Wspomnieniailisty...,s.8–9.
11