Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Biografiakobietyniezależnej
neiestetyczne,nałamachmiędzyinnyminNowychTorów”inPrzegląduPe-
dagogicznego”informowałaonajnowszychprądachwpedagogicezagranicznej.
Omawiałazagadnieniademokratyzacjiilaicyzacjiwychowaniainauczaniadzie-
ciimłodzieży,domagałasiędostosowaniareformoświatowychdorzeczywistości,
awłasnepoglądyprzedstawiławZasadachwychowania(1907).Krzewiłaoświa-
tęwśróddorosłych,współpracujączUniwersytetemdlaWszystkichiStowarzy-
szeniemKursówdlaAnalfabetówDorosłychorazprowadzącwykładydlafrebla-
nek,jaknazywanowówczasprzedszkolanki.Aresztowaniejejpodczasjednego
ztakichwykładóww1908rokustałosięimpulsemdonapisaniajedynejpowie-
ści–Podcierniowąkoroną14.
NieoficjalnienatomiastMoszczeńskawspółpracowałazPolskąPartiąSocjali-
stycznąpodpseudonimemnDora”.WlatachpoprzedzającychwybuchWielkiej
WojnypisałaozagadnieniachspołecznychipolitycznychwnGłosie”,nKurierze
Porannym”,nPrawdzie”,anawetnTygodnikuMódiPowieści”.Ważnymmomen-
temwjejdziałalnościpolitycznejokazałsięrok1913,kiedypokolejnympobycie
wwięzieniuzałożyłakobiecąorganizacjęwspółdziałającązmłodzieżąnsposobią-
cąsiędowalkizbrojnejzRosjąoniepodległośćPolskiorazzkołamipolityczny-
mi,którezakordonempowołałydożyciaochotniczezwiązkiwojskowe”15.Za-
łożycielskiezebranieLigiKobietPogotowiaWojennegoodbyłosięwkwietniu
1913roku.PrzewodniczącątejkobiecejorganizacjizostałaMoszczeńska,ponie-
ważodniejwyszłainicjatywa,onasformułowałazasadyLigi,wykazałasięzdol-
nościamipropagandowymiwakcjiwiecowejwwalceopolskąszkołę,miałabo-
gatedoświadczeniepolityczneiwreszcielicznestosunkiosobistewewszystkich
trzechzaborach16.Statutorganizacjizakładałwspółdziałanieiczynnąpomocko-
bietpolskichwwalceoniepodległośćorazniepodleganiezwierzchnictwużadnej
zistniejącychinstytucjiczypartii.CzłonkinieLKPWdziałaływsekcjach,wśród
którychnajważniejszeznaczenieprzypisywano,zgodniezestatutem,sekcjiagi-
tacyjnej.Moszczeńskaszybkopostanowiłaporozumiećsięzkierownictwemor-
ganizacjiwojskowych,bypowiadomićjeopowstaniuLKPWizorientowaćsię
wpotrzebachżołnierzy.WtymcelupojechaładoKrakowa,gdziespotkałasię
zJózefemPiłsudskim.Jesienią1913rokunapisała,wrazzJadwigąMarcinowską,
14
WydanaprzezoficynęGebethneriWolf,Warszawa1913.
15
16
Wspomnieniailisty...,s.786.
Tamże,s.790.
13