Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
30
Wprowadzenie
Wybórtematykipublikacjipodyktowanybyłkilkomaczynnikami.Przedewszystkim
obecniepobórpodatkuuźródła(WHT,withholdingtax)wPolscekrążywokółrozu-
mieniaistosowaniakoncepcjibeneficialownershipprzezorganypodatkowewsposób
niezwyklenagresywny”iwpewnymstopniuretroaktywny.Obecnie,tj.w2022r.,or-
ganypodatkowepodważająstatusrzeczywistegobeneficjentapodmiotówpośredni-
czącychzwłaszczazHolandii,Luksemburga,Cypruiinnychprzyjaznychpodatkowo
jurysdykcjizUE,ażdoupływuokresuprzedawnienia,czyliwobecpłatnościpodle-
gającychpodWHTdokonywanychodgrudnia2015r.dokońca2016r.Sporynatym
polutocząsięnadalwobecpłatnościdokonywanychjużw2015r.Przyczymrozu-
mieniekoncepcjibeneficialownershipnamomentprzeprowadzaniakontrolipodat-
kowychicelno-skarbowychwlatach2019-2022jestzupełnieinneniżto,którebyło
znanepodatnikomwewcześniejszychlatach.Wszczególności,przed2019r.koncepcja
beneficialownershippojawiałasięstosunkoworzadkozarównowpraktyceorganów
podatkowych,jakiworzecznictwiesądówadministracyjnychwsprawachpodatko-
wych.Próbyustalaniastatusurzeczywistegobeneficjentakoncentrowałysięgłównie
napoolleaderachjakostronachumówcashpoolingu4.Wartozauważyć,żecashpooling
toumowapolegającanagromadzeniuprzezagenta(poolleader)środkówfinansowych
stronumowynarachunkubankowymwceluzmniejszeniakosztówfinansowychgru-
pyizwiększeniazyskówzodsetekdziękiwykorzystaniuefektuskali.Poolleadercodo
zasadydziałanarachunekuczestnikówumowy,awięcjestzobowiązanydoprzekaza-
niauzyskanychodsetekijegoprawodorozporządzaniatymidochodamijestbardzo
ograniczone.Zidentyfikowaćwtymzakresiemożnaautomatyzmwprzekazywaniu
środków5.Wkonsekwencjiwznakomitejwiększościorzecznictwawyrażanybyłskąd-
inądsłusznypogląd,jakobypoolleader,codozasady,niemógłbyćuznanyzarzeczywi-
stegobeneficjentauzyskiwanychodsetek6-niebyłbowiempodatnikiem,doktórego
alokowanodochodynapotrzebyopodatkowania.
GeneralnychprzyTSUE.Dalekoidącaheterogenicznośćwnazewnictwieomawianegopojęciaprzyza-
chowaniujegopełnejtożsamościznaczeniowej(funkcjonalnej)jestniepożądanawporządkuprawnym.
Analizatejproblematykiorazzasadnośćposługiwaniasięwyrażeniemnrzeczywistywłaściciel”znajduje
sięprzedewszystkiminfrawpodrozdziale4.2.
4M.Wilk,Klauzularzeczywistegobeneficjenta(beneficialownership)wmiędzynarodowymprawiepo-
datkowym,LEX2015,pkt2.3.3.1.
5Zob.R.Pioterczak,Cashpoolingwobrociemiędzynarodowym,https:llwww.prawo.pllpodatkilcash-
pooling-w-obrocie-miedzynarodowym,7427.html.Taiwszystkiedostępydostroninternetowychsąaktu-
alnenadzień15.01.2022r.
6Zob.np.wyroki:NSAz12.09.2013r.,IIFSK2636l11,LEXnr1375619;WSAwŁodziz21.08.2013r.,
ISAlŁd612l13,LEXnr1452444;WSAwWarszawiez13.06.2013r.,IIISAlWa3360l12,LEXnr1350345;
WSAwGliwicachz24.09.2012r.,ISAlGl181l12,LEXnr1265906.Przyczymto,czydanypodmiot
pełniącyfunkcjępoolleaderamożebyćuznanyzarzeczywistegobeneficjentaodotrzymywanychodsetek
podlegakażdorazowejoceniewwynikuprzeprowadzeniawłaściwejanalizyprawnejwświetlekonkretnych
faktówiokoliczności.Samfaktpełnieniafunkcjipoolleaderaniemożeautomatyczniewiązaćsięzutratą
statusurzeczywistegobeneficjenta.Możebowiemzdarzyćsię,żepoollederbędzieposiadałuprawnienia
dodysponowaniauzyskiwanymiodsetkamiwsposóbumożliwiającyuznaniegozaichrzeczywistegobe-
neficjenta.Oczywiściewtakimprzypadkuniemożewystępowaćautomatyzmwprzekazywaniuodsetek
przezpoolledearainnympodmiotom.