Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
GenezaiewolucjaSenatu
41
spełnićdwacenzusy:wieku-ukończyć35latorazmajątku-posiadaćwłasność
ziemskąipłacićrocznypodatekwwysokościdwatysiącezłotychuNatomiastksią-
żętakrwimieliprawozasiadaćwIzbiepierwszejpoukończeniu18latuSenatob-
radowałpodprzewodnictwemprezesamianowanegoprzezkrólau
KonstytucjaKrólestwaPolskiegoz1815ruprzyznawałaIzbieSenatorskiej
znacznieszerszeuprawnienianiżUstawazasadniczaKsięstwaWarszawskiego
z1807ru,alewpraktycebyłyonestaleograniczaneuTenorganparlamentunadal
byłpozbawionyprawawnoszeniaprojektówaktówprawodawczych,którebyło
zarezerwowanewyłączniedlamonarchyzapośrednictwemRadyStanuuSenat
rozpatrywałinicjatywyustawodawczeprzedkładanemuwimieniukrólaprzez
RadęStanu,któredotyczyłypraw:skarbowych,cywilnych,kryminalnych,orga-
nicznychiadministracyjnychuMonarchawskazywał,któraIzbanajpierwbędzie
rozważaćjegoinicjatywęprawodawcząuZtymżepropozycjeustawskarbowych
zawszewpierwszejkolejnościkierowanodoocenyposłówideputowanychdo
gmin,adopieropóźniejdoSenatuuKażdazIzbmogłatylkowcałościprzyjąćlub
odrzucićprzedstawionyjejprojektuZaakceptowaneprzezSenatiIzbęPoselską
projektyprzedstawianodosankcjikrólewskiejuOdmowakrólaoznaczała,żepro-
jektupadałuSenatwpełnymskładzie,podobniejakwRzeczypospolitej,pełnił
rolęsądusejmowego,któryorzekałwsprawachosóbobwinionychozdradęsta-
nuorazwyższychurzędnikówpaństwowychoskarżonychopopełnienieprze-
stępstwwzwiązkuzzajmowanymstanowiskiemuWpraktycesądsejmowyzostał
zwołanytylkojedenraz,dlaosądzeniadążącychdoodbudowyPolskiczłonków
konspiracyjnegoTowarzystwaPatriotycznego92u
ObieIzbysejmowewKrólestwiePolskimposiadałybardzoniewielkieupraw-
nieniakontrolnenadrządemuPolegałyonenaocenianiudziałalnościrząduiad-
ministracjiorazprzedstawianiupetycjikrólowiuSejmmógłzaskarżyćministra
wprzypadkułamaniakonstytucjiuSenatjakosądsejmowyrozstrzygałwspra-
wachozbrodniestanu93uPonadtoIzbaSenatorskazatwierdzałaspisywyborców
orazpodejmowaładecyzjęoważnościwyborówdoIzbyPoselskiej94u
WświetlepostanowieńKonstytucjiz1815ruobradySejmumiałyodbywać
sięwWarszawiecodwalatauPosiedzeniazwoływaneprzezkrólamogłytrwać
maksymalnie30dniuWpraktyceSejmzebrałsiętylkoczteryrazyu
WocenieJerzegoPietrzaka:
92
SuGrodziski,Parlamentaryzmnaziemiach…,su106-111;JuPietrzak,SenatRzeczypospolitej
Polskiej…,su113-113u
93
SuGrodziski,Parlamentaryzmnaziemiach…,su109;WuWitkowski,Historiaadministracji
w…,su125u
94
FuPołomski,SenatwKsięstwieWarszawskimiKrólestwiePolskim(dowybuchupowstania
listopadowego),[w:]KuMatwijowski,JuPietrzak(redunauku),SenatwPolsce…,su159-160u