Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Foucaultadokonywałysięnaswoistychzasadach.Społecznaekskluzjanie
oznaczałabowiemwymazaniawykluczonychzespołecznejpamięci,leczjej
specyfczneprzekształcenia.Pamięćotym,costałosięzflszaleńcami”,po-
zwalaprzypuszczać,comożestaćsięwprzyszłościztymi,którzyzjakichś
względówokażąsiędonichpodobniidziałaflkuprzestrodze”,sprawiając,
żeprzedstawicieleflnormalnej”większościintegrująsięwokółokreślonych
wartościiwzorówzachowań,awsytuacjizaobserwowanychodstępstwsta-
rająsięjeniwelowaćlubukrywać44.Nauwagęzasługujerównieżmechanizm
wzbudzonyprzezskrajnąprzemocwobecchorychpsychicznie.Zbiorowa
trauma,jakąbyłaeksterminacjachorychuznanychzaflniegodnychżycia”
przezIIIRzeszę,generujemechanizmspołecznegowypieraniaopisywany
przezKlausaDörnera45.Mechanizmtennapoziomiepoznawczymsprowa-
dzasiędoniepodejmowaniawofcjalnychdyskursach(pozaprzypadkami
niszowymi)tematuzagłady,przezcowiedzaspołecznanajejtematjestfrag-
mentaryczna.Napoziomieemocjonalnympoleganatomiastnazagłuszaniu
różnorodnych(częstoskrajnych)emocjiwzbudzanychprzezofary(współ-
czucia,bezsilności,lęku,rozpaczy,agresjiiin.).Opisywanymechanizmjest
uniwersalnywstosunkudoprzedstawicieliróżnorodnychkategoriispołecz-
nychpoddanychskrajnej,instytucjonalnejprzemocyimożetłumaczyćwiele
współczesnychpostawmiędzyinnymiwobecosóbchorychpsychicznie.Po-
stawytesączęstoopartenatrudnymdoracjonalnegowyjaśnienialęku,któ-
ryniekonieczniewiążesięzestrachemprzedsamymichorymipsychicznie,
leczprzedniejasnymprzeczuciem,comożesięznimistać.Ponieważjednak
teobawytrudnozwerbalizować(zracjibrakunarzędziwpostaciusystema-
tyzowanejwiedzy),jednostkiposzukująinnych,dostępnychwyjaśnień,ra-
cjonalizująswojepostawy,poszukująichźródełwsamymobiekciepostaw.
Uważam,żewewspółczesnymspołeczeństwiepostawytewspółwystępu-
jązwielomainnymi,opartyminamniejlubbardziejracjonalnych(wtym
pseudo-racjonalnych)podstawach,tworząrozmaitekonfguracjebędące
emocjonalnąpodstawąpolifonicznegokonstruowaniakategoriizdrowiapsy-
chicznego,choróbizaburzeńpsychicznychorazspołecznychwyobrażeńna
tematosóbzdrowychichorych/zaburzonychpsychicznie.
Współczesnypogląd,żechorobypsychicznenależyleczyć(czylipodjąć
działanie,któregocelemjestprzywrócenieflzdrowia”),generujezapotrze-
bowanienakonkretneusługi(np.psychoterapię)orazprodukty(np.leki
psychotropowe).flChorzypsychicznie”sązatempotrzebniprzedstawi-
leńców”orazzprzedstawicieliinnychkategoriispołecznychuznanychzaflbezużyteczne,
nieproduktywneizagrażająceporządkowimoralnemu”.Zob.W.A.Brodniak,op.cit.,s.99.
44Por.Z.BaumanOturystachiwłóczęgach,czyliobohaterachiofarachponowoczesności,(w:)Z.Bau-
man,Ponowoczesnośćjakoźródłocierpień,WydawnictwoSic!,Warszawa2000,s.149.
45K.Dörner,op.cit.,s.28-39.
41