Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
rOzDziAŁ1Wprowadzeniedoanalizywariancji
15
porządkujące.Weźmyprostyprzykład:zmiennośćosiągnięćszkolnychwśród
uczniówgimnazjum.Możemyspodziewaćsię,żeznajdziemywynikizcałego
wa
chlarzaosiągnięć,odnajniższych,poprzezśrednie,donajwyższych.Załóżmy,
żeszukającodpowiedzinapytanie,dlaczegojedniuczniowiemająniskieosią-
gnięcia,ainniwysokie,podzieliliśmyichwszystkichnatrzygrupyzewzględu
napoziominteligencji(niski,średni,wysoki).Gdybypowprowadzeniutego
podziałuokazałosię,żezróżnicowaniewynikówuległouporządkowaniuwten
sposób,żewgrupieuczniówoniskimpoziomieinteligencjiznalazłysięgłów-
nieosobyzniskimiosiągnięciamiszkolnymi,średniemupoziomowiinteligen-
cjiodpowiadałwwiększościśrednipoziomosiągnięćszkolnych,awgrupie
zwysokimpoziomeminteligencjiznalazłysięosobyzwysokimpoziomemosią-
gnięćszkolnych–moglibyśmypowiedzieć,żezmiennapoziominteligencjidobrze
porządkujezmiennośćwynikówwzakresiepoziomuosiągnięćszkolnych.Wten
sposóbbowiemokazałobysię,żewynikiwramachwyodrębnionychgrupsą
podobne,natomiastgrupyróżniąsięmiędzysobą.Topozwalałobynamstwier-
dzić,żewramachkażdejgrupyzmiennośćwynikówjestmniejszaniżwcałej
grupieijednocześniezróżnicowaniewewnątrzgrupjestmniejszeniżzróżni-
cowaniemiędzynimi.Testfwanaliziewariancjisprawdzawłaśniestosunek
warian
cjiwewnątrzgrupowej(zróżnicowaniawynikówwewnątrzgrup)domię-
dzygrupowej(zróżnicowaniamiędzygrupami).Ideata,nakreślonatutajjedy-
niezdawkowo,jestszerzejopisanawrozdziale2,wktórymomówionezostały
teoretycznepodstawyanalizywariancjiwjejnajprostszejformie–jednoczyn-
nikowejanaliziewariancji.
PrzewAGAAnAlizywAriAncJi
wObecTesTUT-sTUDenTA
Testyt-Studenta–zasłużonatechnikastatystyczna,stosowananietylkodo
analizyznaczeniaproporcjiskładnikówwprocesiewarzeniapiwanajegosmak,
mawielezalet.Głównąjestprostotaobliczeńiinterpretacjiwstosunkudobardziej
złożonychtestówstatystycznych,takichjakprzedstawianawtymtomieanaliza
warian
cji.Dodatkowotestytsąodpornenazłamaniezałożeń,atakżemożna
jestosowaćwprzypadkumałychprób.Jednakniewszystkodasięsensownie
analizowaćzapomocąporównaniazesobąparyśrednich,choćcyfra2należy
dou
lubionychprzezmatkęnaturę.Zkoleianalizawariancjidajemożliwość
zwiększenialiczbyjednocześnieporównywanychśrednich,atakżeuwzględnienia
dodatkowychczynników.Właśnietejejwłaściwościspowodowały,żeanaliza
warian
cjizdominowałatestyt-Studentaistałasiętechnikąnadrzędnąwstosunku
doporównańparami.Poniżejopisujemytedwaaspektybudująceprzewagęanalizy
warian
cjinadtestamit-Studenta.