Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
członkowiedoRadyBezpieczeństwaONZ.Osiągniętorównieżporozumienie
wsprawieważnejprocedurygłosowania,którejogłoszenieodłożonodoczasu
konsultacjizChinamiiFrancją.Ustalonomianowicie,żekażdyczłonekRady
Bezpieczeństwabędziemiałjedengłos,ajejdecyzje–winnychsprawachniż
proceduralne–zapadaćbędąwiększościąsiedmiugłosów,wtymgłosówwszystkich
stałychczłonkówRady.
CzęśćpiątakomunikatuzJałtynosiłanazwęDeklaracjaowyzwolonejEuropie
ibyłazapisemobietnictrzechmocarstwpodadresempaństweuropejskich
wyzwolonychztotalitarnegoucisku.Obietnicetedotyczyłyprzeprowadzeniawtych
państwachwolnychwyborów,rozwiązywaniawsposóbdemokratycznypilnych
problemów,przestrzeganiazasadKartyAtlantyckiejiDeklaracjiNarodów
Zjednoczonych,ale–jakwiadomo–nigdyniezostałydotrzymane.Deklaracja
owyzwolonejEuropiejesttączęściąkomunikatukonferencjijałtańskiej,która
dotyczyłapomocytrzechmocarstwdlanarodówuwolnionychodpanowaniaNiemiec
narodowosocjalistycznych,atakżedlanarodówbyłychpaństw-satelitówOsi
wEuropie–„przyrozwiązywaniuprzezniesposobamidemokratycznymiichpilnych
zagadnieńwdziedziniepolitycznejigospodarczej”.
Wdeklaracjipodkreślasięzatem,żeceltenpowinienbyćosiągniętyprzez
utworzeniewtychpaństwachinstytucjidemokratycznychnadrodzewolnych
wyborów.Jednocześnie,powołującsięnaKartęAtlantycką,przypominasię,
żewszystkienarodymająprawowybraćsobietakąformęrządu,podjakąpragną
żyć.Zapowiadasięprzywróceniesuwerennychprawisamorządutymludom,które
zostałyichpozbawionesiłąprzeznarodynapastnicze.Pomoctrzechmocarstwdla
narodówwyzwolonejEuropydotyczyćmiałaprzedewszystkimustanowienia
warunkówpokojuwewnętrznego,utworzeniatymczasowychwładzsamorządowych
napodstawachdemokratycznych,doprowadzeniadopowstaniajaknajrychlej,
wdrodzewolnychwyborów,rządówzgodnychzwoląnarodóworazułatwienia
–wraziepotrzeby–odbyciasiętakichwyborów.Trzyrządyzapowiedziały,żebędą
sięporozumiewaływkwestiiśrodkówniezbędnychdowprowadzeniawczynich
wspólnejdeklaracji.PotwierdziłyrównieżswąwiaręwzasadyKartyAtlantyckiej
iDeklaracjiNarodówZjednoczonychorazpostanowieniezaprowadzenia,wspólnie
zinnyminarodami,porządkuopartegonaprawie,pokoju,bezpieczeństwie,wolności
iogólnymdobrobycie.Oprzyłączeniesiędoproponowanejdziałalnościpoproszono
Francję[25].
DeklaracjaowyzwolonejEuropiezapowiadaławspólnedziałanieWielkiejTrójki
wsprawach,doktórychStalinijegozachodnipartnerzymielizasadniczoodmienne
podejście,jaknaprzykładdemokracjaiwolnewybory.Byłatodeklaracjaowyraźnie
propagandowymcharakterze,naużytekopiniipublicznej–główniewpaństwach
zachodnichiwpaństwachwyzwolonejEuropy–którejżadenzjejsygnatariuszynie
brałnaserio.Ocenianabyłarównieżjakopodjętaprzezzachodnichuczestników
konferencjipróbaratowaniawpływówwEuropieŚrodkowejiPołudniowej
–ponieudanychzabiegachChurchillawsprawieprzeforsowaniakoncepcjipodziału
strefwpływównaBałkanach[26].