Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
DawidMariaOsiński
Myśleniecyklemzdominantamistrukturyzującymijegoznaczenie-
momentalnościąinawrotowością-jakostrukturamipotwierdzającymi
iumożliwiającymipropozycję„czytania”rzeczywistościpoetyckiejzjej
ciągłązmianą,napięciami,ruchemznaczeńinieustanniedokonującąsię
perseweracjąobrazówniestabilnejiniejasnejobecnościmikrokosmosu
orazczłowiekawmikrokosmosie-określałocharakteristatuszbioru.
Ujawniałooczywiścierównieżswoistądramatyzacjędoświadczeniadzięki
zastosowaniutechnikswoiścietransponowanejtradycjioralnej-balla-
dy,rozmowy,dialogujakogatunkówwzmacniającychpoetyckiwarsztat
ikształtującychsięrównocześniezmyśleniemdramatycznym(odrama-
cieiwdramacie)Leśmiana-wlatach1910-1912pracowałnadpublikacją
dramatówmimicznych,współpracowałzteatremwŁodziitworzyłszkice
literackieczyteatralne(drukowanewróżnychczasopismach,zwłaszcza
w„Prawdzie”czy„KulturzePolskiej”,doktórejzaprosiłLeśmianaAlek-
sanderŚwiętochowski).Jużwliściezkońca1911rokuzParyżadonosi
Przesmyckiemuotym,żepiszebardzodużoiwkrótcezamierzasięzabrać
dodramatu14.
Dramatyzacjaiepickośćpoetyckiegoświataokazująsięważnewmy-
śleniuLeśmiana,którywliściedoMiriama,piszącozamyśletomu,widzi
gowcałościtwórczej-niejakonadrodzeprzekształceńdramatyczno-
-epickich.RównoleglemyślibowiemLeśmianepickościąidramatem.
Wynikająonezoralności,napięć,dialogówposzczególnychpostaci,ska-
zanychrównież(jakwielepostaciifigurLeśmianowskichświatówpoety-
ckich)naniemożnośćmówieniaczyistnieniaprzezwypowiedzenie,na-
zywanie,przywołaniezpamięci(którajestułomna)bądźinnegorodzaju
werbalnychlubpozawerbalnychznaków.Dramatyzacjadoświadczenia
świataiuczestnictwawnimujawnionajestrównieżdziękidramatyza-
cjijęzyka-wgeścieodkształcenia:ironii,paradoksów,groteski.Epickość
rozumiemtuwduchuLeśmianajakorozlewnośćwidzeniadoświadczeń
naturyświata,swoistągęstośćiwielość,aleteżprzełomowość,granicz-
nośćpozahistoryczną,pozazdarzeniowąwsensiedoniosłościprzemian
wwydarzeniuhistorycznym,aujawnionąwmetamorfozach(jakofunda-
mentalnymtemacie),mikrohistoriachludzkich,mikrozdarzeniachksięgi
naturyujawniającychtworyoniejednoznacznym/wątpliwym(?)statu-
sieontologicznym(pantera,oddaleńcy,aniołowie,aletakżeniepewne
swegostatusuifunkcjipoznawczychpodmiotyróżnorodnychtekstów).
Leśmiantraktujetuepickośćnaturyjakotrzonmyślenia.Dewaloryzuje
14Tamże,s.311(listprawdopodobniezgrudnia1911roku).
26