Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
WSTĘP
GeorgeSarton(1884-1956),podjęlirobiącąwrażeniepróbęznalezieniaglo-
balnejhistoriidyscyplinnaukowych
4
,alenieudałoimsiętoprzedsięwzięcie
albodlatego,żezmarli,zanimzdołaliukończyćswojąpracę,albozewzględuna
ograniczonydostępdozasobówpozaEuropą,azwłaszczazpowoduichtenden-
cyjnegopodejściadonaukprzyrodniczych
5
.Historianaukiskładałasięprzez
długiczasgłowniezhistoriizachodnichnaukprzyrodniczych6.Ichowocnain-
terakcjazinnymidziedzinami,zarównonaZachodzie,jakiwinnychczęściach
świata,byłapomijana
7
.Wtejksiążcepokazuję,jakwyglądahistoriaróżnych
dyscyplin,awrazzniąhistoriawiedzy,gdyusuniemyzpozycjicentralnejnauki
przyrodniczeiZachód.Takahistoriabierzepoduwagęnarównychprawachtyle
dyscyplinztyluregionówikultur,jaktojestmożliwe.
Pomimoznacznejróżnorodnościomawianychprzezemniedyscyplin,wtrakcie
pisaniastałosiędlamniejasne,żewcałymtymzróżnicowaniujestokreślona
jedność.Zrozumienietejjednościpojawiłosiędopieropodkoniecmoichba-
dań.Zdecydowałemsięwtedynapisaćksiążkęodnowa,zachwycającsięjakimś
regionem,kulturą,szkołąlubpostaciąhistoryczną.Nadalniemogępogodzić
sięzfaktem,żeXVI-wiecznaszkołazindyjskiejKeraliwytworzyłatakwiele
matematycznychiastronomicznychspostrzeżeń,któresąnieznaneogółowi.Że
wieleuczonychkobiet,niezależnieodmiejsca,wktórymżyły,pozostawałotak
długonauboczuhistoriografii.Żepraktykaszczepieńniezostaławynaleziona
wEuropie,leczwChinach.Iżeprawodawstwo-odCesarstwaRzymskiegodo
imperiumottomańskiego-stanowiłomodeldlainnychdyscyplin.Teprzykłady
mogąbyćznanespecjalistomwodpowiednichdziedzinach,alenigdyniezostały
zebranerazemwogólnejhistoriiwiedzy.
Niekażdyznajdziewtejksiążcecośdlasiebie:byłemzmuszonydodokonywania
wyborówiskupieniasięnakilkunastudyscyplinach,którewystępująwwiększo-
ściregionówodczasówantycznych-astronomii,matematyce,mechanice,lingwi-
styce,historii,muzykologii,filologii,prawodawstwieiteoriisztuki.Dyscypliny
teniepozostawałystabilneodczasówstarożytnych,alepokazujądużystopień
ciągłościzewzględunaprzedmiotrozważań(patrzWprowadzenie).Robięteż
wycieczkidokilkuinnychdyscyplin,takichjakbotanika,zoologia,geografia,
13