Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rozdziałpierwszy.Istotapodatku
23
Podmiotembiernymjestosobafizyczna,osobaprawnalubjednostkaorga-
nizacyjnanieposiadającaosobowościprawnej.Jesttopodmiotzobowiązany,
doktóregoadresowanesąaktyprawapodatkowego.Wzależnościodtreści
tegozobowiązaniajestnimpodatnik,płatniklubinkasent.Podatniktoosoba
zobowiązanadozapłaceniapodatku,ponoszącaciężarpodatkowy.Doniego
przedewszystkimadresowanesąposzczególneprzepisyzawartewkonstruk-
cjipodatku,jegozachowaniemaprzyczynićsiędorealizacjifunkcjipodat-
ków.Płatniknalicza,pobieraiprzekazujepodatekdobudżetu.Podatnikiem
ipłatnikiemnajczęściejjesttasamaosoba(np.prowadzącadziałalnośćgo-
spodarczą).Oddzielenieichodsiebiepodyktowanejestspecyfikąpolitykipo-
datkowej,nakładaniemróżnychobowiązkówwzależnościodrodzajupod-
miotu(np.pobieraniezaliczeknapodatekdochodowyodosóbfizycznych).
Inkasentemjestosobapobierającaiprzekazującapodatekdobudżetu.
Najczęściejprzyjmujesięszerokierozumienieprzedmiotupodatku,obejmu-
jącezjawisko,sytuację,stanfaktycznylubprawny,zktórymustawodawca
łączyobowiązekuiszczeniapodatku15.Przedmiotempodatkujestrzeczlub
zdarzenie,zktórymwiążesiępowstanieobowiązkupodatkowego.Może
tobyćnp.uzyskaniedochodulubprzychodu,przyrostmajątku,wydatek.
Przedmiotpodatkuzwiązanyjestzeźródłempodatku,niejestjednakznim
tożsamy,gdyżźródłopodatkuwynikawszczególnościzdochoduimajątku.
Podstawaopodatkowaniatowyrażonyilościowolubwartościowo,zreguły
wpieniądzu,przedmiotpodatku.Zapewniamierzalnośćprzedmiotupodat-
ku,jestjegokonkretyzacjąipodstawąwymiarupodatkuorazpowodujepo-
wstaniezobowiązaniapodatkowego.
Sposóbobliczeniapodstawyopodatkowaniaokreślonyjestwprzepisachpra-
wapodatkowegoizależyodrodzajupodatnika.Osobyprowadzącedziałal-
nośćgospodarcząobliczająjąnapodstawieprawidłowoirzetelnieprowa-
dzonychksiąg,azwolnienizprowadzeniaksiąg-napodstawieszacunkulub
znamionzewnętrznych.Pracownicyzapodstawęopodatkowaniaprzyjmują
wynagrodzenieotrzymywanezzakładupracy.Podstawaopodatkowania
możebyćrównieżustalonaprzezorganpodatkowywdrodzedecyzjiadmi-
nistracyjnej.
Zpodstawąopodatkowaniaściślewiążesięminimumwolneodopodatko-
waniaorazkumulacjapodatkowa.
Minimumwolneodopodatkowaniaoznaczatakąwysokośćpodstawyopo-
datkowania,odktórejniejestpobieranypodatek.Wprawiepodatkowym
15J.Harasimowicz,Finanseiprawofinansowe,Warszawa1988,s.115in.
przedmiot
podatku
podstawa
opodatkowania