Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
KinoGodarda,czylidwielubtrzyrzeczy,któreonimwiem
Rzeczpierwsza
Autotematyzm
45
Strategiaautotematyzmujestnietylkodemonstrowaniemsamoświado-
mościtwórcy,aletakżejejnieustannympogłębianiem.Godardtoczłowiek
zkamerą.Nietylkodlatego,żefascynowałsiętwórczościąDżigiWiertowa,
aleprzedewszystkimdlatego,żezżyciazkamerąuczyniłsztukęiodwrotnie
-zamieniłsztukęwżyciezkamerą.Jegoautotematycznasztukafilmowanie
mówijedynieosztuce,alezawszetakżeożyciu.MożnapowtórzyćzaKlusz-
czyńskim,iżostatnietapudziełaGodardałączywsobietowszystko,cobyło
uprzednimdoświadczeniemartysty,acostałosięobecniejegoteraźniejszo-
ścią:film,video,telewizję,wymiarautorski,poetykęipolitykę,atakżelek-
tury,wspomnieniazwystawikoncertów,etc.,etc.Całeżycie”3.Niewątpliwie
słusznestwierdzenie.Tyle,żedziświemy,iżuwagatamacharakterbardziej
ogólnyizłożonyniżmożnabyłosądzić.Nasuwająsiędwierefleksje:filozo-
ficznaisocjologiczna.
Pierwsza,inspirowanamyśląGillesaDeleuze)a,wskazujenabrakmetafi-
zycznejgranicymiędzyżyciemisztukąfilmową,międzyobrazemarzeczą.
Francuskifilozofmówioswojejontologiikina:
1.Istniejąobrazy;samerzeczysąobrazami,ponieważmiejscemobrazówniejest
głowaczymózg.Naodwrót-tomózgjestobrazemobokinnychobrazów,które
wciążoddziałująnasiebienawzajem,wzajemniesięprodukująikonsumują.Nie
mażadnejróżnicymiędzyobrazami,rzeczamiiruchem.
2.Aleobrazy,przynajmniejniektóre,mająjednakrównieżwnętrze,rodzajwe-
wnętrznegożycia.Sątopodmioty.[ś]Międzyoddziaływaniem,jakiegoteob-
razydoświadczają,aichreakcją,powstajepewienodstęp.Iwłaśnietenodstęp
sprawia,żemogąonegromadzićinneobrazy,czylipostrzegać4.
Autotematyzmwtymfilozoficznymkontekściestajesiępraktyką/kry-
tykątotalną;obrazyopowiadająoobrazach,aściślejobrazyprzeglądająsię
wobrazach.Godardanieinteresujepsychologiapostacizjejprzyczynowo-
-skutkowymi,automatycznymiiśbanalnymiwyjaśnieniami(on/onajest
taki/takaponieważśnp.miał/atrudnedzieciństwo),aleobrazologia.Już
3Ibidem,s.148.
4GillesDeleuze,Negocjacje1972-1990,przeł.MichałHerer,Wrocław2007,
s.54.DeleuzeodwołujesiędowypowiedziGodardaofilmieDwielubtrzyrzeczy,które
oniejwiem,wskazującnapokrewieństwoichpoglądów.Por.Jean-LucGodard,Articles,
Essais,Entretiens,Paris1968,s.393in.