Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
46
MałgorzataJakubowska
nieprzeszłośćpostacijądeterminuje,jejwychowanie,środowisko,kom-
pleksy,aleteraźniejszośćjejwszystkichobrazów:ciała-jegogestówiruchów,
wktórychzaklętajestprzeszłośćiprzyszłość,niczymwobrazie-krysztale,ale
pojawiasiętakżemiejscenaprzypadekiniespodziewanemożliwości.Dlafil-
mowcaczłowiekskładasięzobrazów:itychrealnych,iwirtualnych.
Zsocjologicznejperspektywyrzeczujmując,zadziwia,jakpionierska
iważnabyłatamyślWiertowa,którapoznający,nowoczesnypodmiotprze-
kształcawczłowiekazkamerą,apóźniejGodarda,któryjakojedenzpierwszych
twórcówfilmowychdostrzegał,iżwideoitechnikicyfroweotwierająnowąper-
spektywęnietylkokina,aleludzkiejpercepcji.Podmiotuprzechwytuje”obrazy
uzbrojonywsztuczne,dodatkoweokoobiektywu.Oczywiście,wpewnymsen-
siezawszetorobił,wykorzystującodstępmiędzyakcją-oddziaływaniemobra-
zów,którychdoświadczał-iwłasnąreakcją.JakwskazujeDeleuze,upostrzega-
niepoleganawykluczeniuzobrazutego,conasnieinteresuje”5.Wartowtym
miejscupodkreślić,iżtakierozumieniepostrzeganiamawielewspólnego
zmontażem.Szczególniezdefinicją,jakąznajdziemyuWiertowa:uKinooko
-montażowe«widzę»!”6,wktórejczynnośćmontowaniastajesięprocesem
permanentnymitowarzyszywszystkimetapomrealizacjifilmu(łączniezprze-
glądaniemdanychbezpośrednioipośredniozwiązanychztematem),aniejest
jedyniesklejaniemtaśmyfilmowej.ApóźniejuGodarda:uUtożsamieniesięze
spojrzeniem-toniemaldefinicjamontażu”7.
Natomiastfrancuskifilozofpodkreślatakżeinnąważnącechępostrzegania:
uzachowujeonozawszemniej”8zobrazów,którenasotaczająinanasdziałają.
Współcześnieczłowiekstarasięzwielokrotnićswojemożliwościpercepcyjne
zapomocątechnologii.Przechwytujeigromadziwiększąilośćobrazów,aleczy
widziwnichwięcej?Czytennadmiarzbieranychobrazówpozwalazobaczyć
więcejwsamychobrazach?Amożewręczodwrotnie-jesteśmytakprzepeł-
nieniobrazami,wypełnionesąnimipamięcinaszychtelefonówikomputerów,
żeniedajemyradynietylkoichselekcjonować,montować,alenawetoglądać?
Tracimyto,co,byćmoże,najważniejsze-niepostrzegamyjużobrazówdlanich
samych.Nawetjeślidziśkażdyucywilizowany”podmiotnosiprzysobiekamerę
wmontowanąwtelefon,tojednakniekażdypotrafijednocześniezniąwłączać
autotematycznąrefleksjęoobrazach.Wręczodwrotnie,powszechnapraktyka
5Ibidem.
6DżigaWiertow,Radatrzech,[w:]idem,Człowiekzkamerą.Wybórpism,
przeł.TadeuszKarpowski,Warszawa1976,s.29.
7Jean-LucGodard,Montaż,mojepięknezmartwienie,przekł.TadeuszLubelski,
[w:]Europejskiemanifestykina.Antologia,red.AndrzejGwóźdź,Warszawa2002,s.286.
8G.Deleuze,Negocjacjeś,s.54.