Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1010Transformacjagospodarczajakokategoriaekonomiczna
29
np.zewzględunaniestabilnośćiuznaniowośćprzepisówpodatkowych,cojest
typowedlaokresutransformacjiicoszczególnieuderzawdrobnepodmioty
gospodarcze.
Wliteraturzeprzedmiotuspotykasięutożsamianietransformacjigospodar-
czejzespecyficzną,głębokązmianąinstytucjonalną15.Tenpogląd,charakte-
rystycznydlaprzedstawicielinowejekonomiiinstytucjonalnej,wydajesięzbyt
uproszczony.Albonieobejmujezasadniczej–naszymzdaniem–kwestiizmiany
strukturywłasnościowej,albodefinicjatajesttautologiczna(transformacja,czyli
zmianainstytucjonalna),wktórejpojęcie,,zmianainstytucjonalna,,jestdowolnie
pojemne.
Nieuważamyzawłaściwesprowadzanietransformacjigospodarczejdonowej,
innejpolitykigospodarczej,jakczynitonp.P.Bożyk16.Słuszniepiszebowiem
B.Winiarski,iż,,polityka[gospodarczawokresietransformacji–przyp.M.B.
iM.M.]musipodjąćrównieżfunkcjeszczególne,obejmującezadanianiewy-
stępującewwarunkachustabilizowanejgospodarkikapitalistycznej,,17.Owefunkcje
szczególne,wykraczającepozapowszechnieprzyjęterozumieniepolitykigospodar-
czej,awięcgłębokiezmianystrukturywłasnościowejgospodarkiorazzmiany
wsferzeregulacyjnej,stanowiąwłaśnieistotętransformacji.
Błędemjesttakżepatrzenienatransformacjęgospodarcząjaknazmianę
strukturalnągospodarki.Naprzełomielat80.i90.XXw.rzeczywiścienastąpiły
głębokiezmianywielkościistrukturyPKB,inwestycji,produkcjiprzemysłowej,
pojawiłosiębezrobocieitd.Zmianyteniestanowiłyistotytransformacji,araczej
jejskutek.Byływynikiem,anieesencjązmiansystemugospodarczego.Trak-
towanietransformacjigospodarczejjakozmianystrukturalnejgospodarkijestteż
obarczone–naszymzdaniem–błędemmetodologicznym.Implikujebowiem
założenieciągłościsystemugospodarczegoprzedipotransformacji,cozreguły
czyniąapologecipoprzedniegoustroju18,alenietylko19.
Naszymzdaniemtransformacjaniebyłakolejnąreformągospodarczą,kolej-
nymprzekształceniemstrukturalnymgospodarkirealnegosocjalizmu.Zmiany
wtrakcietransformacjimiałytakizakresigłębokość,że,,liczba,,tychzmian
stworzyłanową,,jakość,,–powstanienowegosystemuekonomicznego,nieporów-
nywalnegolubbardzotrudnoporównywalnegozpoprzednim.
15Takipoglądreprezentujenp.D.W.Bromley,ReconstituingEconomicSystems:Institutionsin
NationalDevelopment,
,,DevelopmentPolicyReviev,,1993,nr2(cyt.za:A.Wojtyna,Strategia
gospodarcza...,op.cit.,s.138).
16P.Bożyk,PolitykagospodarczaPolski1985-2000,FirstBusinessCollege,Warszawa1995,s.7.
17Politykagospodarcza,B.Winiarski(red.),WydawnictwoNaukowePWN,Warszawa2004,s.53.
18NaprzykładJ.GłówczykczyK.Z.Poznański.
19S.Felbur,Ekonomiczno-społecznaefektywnośćgospodarowaniawPolsce(1970-2002),WSHiP,
Warszawa2004;J.Falkinger,K.Łaski,L.Podkaminer,Politykafiskalnawwarunkachtransformacji,
ZakładBadańStatystyczno-EkonomicznychGUS,Warszawa1995;A.Karpiński,S.Paradysz,J.Zie-
mecki,ZmianystrukturygospodarkiwPolscedoroku2010.PolskanatleUniiEuropejskiej,Komitet
Prognoz,,PolskawXXIw.,,,PAN,Warszawa1999.