Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
26
MariuszKorpalski
prawny),jakicelgospodarczy,doktóregostronydążąprzezzawarcie
umowy(celsubiektywny,celekonomiczny).Celutegonależyposzu-
kiwać,badająctreśćumowyzapomocąnarzędziwykładnioświadczeń
woli.Nagruncieart.65§2k.c.wypracowanowliteraturzetrzy-do
pewnegostopniaprzeciwstawne-objaśnieniaznaczeniaceluumowy
jakodyrektywywykładnioświadczeńwoli.
Wedługkoncepcjiobiektywnejcelumowytostanrzeczy,jakinormal-
niepowstajeprzezwykonaniezobowiązańumownych,przyczymjest
obojętne,czystronyzamierzaływywołaćtenstanrzeczy.Nagruncie
Kodeksuzobowiązańdotakiegoceluobiektywnegoodnoszonosię,
mówiącocelubezpośrednimumowy,przeciwstawiającgocelowisu-
biektywnemu.Celsubiektywnyniezasadnieutożsamianozpobudką.
Niewyjaśnianobowiem,jaknależałorozumiećkodeksoweodniesienie
docelówstronprzywykładnioświadczeńwoli.Wskazanestanowisko
ulegałojednakzłagodzeniunakorzyśćkoncepcjisubiektywnychwobec
dopuszczenia,żenpobudka”możewpłynąćnaważnośćoświadczenia
woli,jeżelijestjejwarunkiem8.Wliteraturzeugruntowanajestkrytyczna
ocenakoncepcjiobiektywnej9.
Wedługkoncepcjiuzgodnionegoceluumowyistotnyprawniejestcel,
którystronyzindywidualizowałyjakowspólnycelumowy.Takoncepcja
zdecydowaniedominujewjudykaturzeSąduNajwyższego10.Przed-
stawiasięjąjakośrodekochronyprzeciwkowykorzystywaniujednej
stronyprzezdrugą11.Stronamniejobrotnamożebowiemniezdawać
sobiesprawyzdoniosłościposzczególnychpostanowień,alecodocelu,
wjakimumowęzawiera,jestzregułydobrzezorientowana12.
8L.Domański,Instytucjekodeksuzobowiązań.Komentarzteoretyczno-praktyczny,
t.1,Częśćogólna,Warszawa1936,s.107.
9
Zob.np.Z.Radwański[w:]SystemPrawaPrywatnego,t.2,red.Z.Radwański,
s.72.
10
Zob.wyrokSNz21.02.2013r.,ICSK408/12,OSNC2013/11,poz.127,atakże
wcześniejszeorzeczeniapowołaneprzezZ.Radwańskiego[w:]SystemPrawaPrywatnego,
t.2,red.Z.Radwański,s.73;wyrokSNz9.05.2019r.,ICSK199/18,LEXnr2692171.
11
R.LongchampsdeBérier,Polskieprawocywilne.Zobowiązania,Lwów1939,s.143.
12
R.LongchampsdeBérier,Polskie...,s.143;zob.teżwyrokSNz31.03.2016r.,
IVCSK372/15,MPB2018/10,s.17.