Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
najwłaściwszezdajesięposzukiwaniejejprawideł
wstudiachteoretykówopracowującychschematy
fabularnegatunkównależącychdofantastykigrozy.
Nietrudnobowiemzauważyćpowtarzalnośćokreślonych
odmiangatunkowych
urbanlegend
,jeślizakryterium
tegotypuklasyfikacjiprzyjmiesięrodzajowąodmienność
czyhającegonabohaterazagrożenia.Itak,opowieści
oduchach(
ghoststories
)opierająsięnapowtarzalności
fabuły,którejcentralnympunktemjestprzybycie
zmarłegowceluodkupienia,zemstylubostrzeżenia
żywych(zob.naprzykładlegendaoznikającej
autostopowiczce56).Zkoleilegendyoparte
naabiekcie57,czylipodstawowymodczuciurepulsji
doprzedmiotówizwierzątobjętychkulturowymtabu,
powielająschematodkrycia,popkulturowejwersji
tragicznego
anagnorismos
,kiedybohaterrozpoznaje
wzjedzonym,zakupionymczydotkniętymobiekcielustro
własnych,wypartychistabuizowanychprzezwstręt
aspektówcielesności(zob.choćbyopowieść
okaraluchachnajęzyku58).Popularneibardziej
zrozumiałenagruncieamerykańskiejkulturydrugiej
połowyXXwiekulegendyopartenamotywiedrogi,jak
słynny„Hak”59,tonatomiastrepetycjaznanegojużbaśni
zakazuprzekraczaniaprzezbohateraprzynależnej
muprzestrzeni,przechodzeniagranic,pozaktórymiczyha
niebezpieczeństwo.
Przykładyschematówfabularnychkonstruujących
legendymiejskiemożnabymnożyć,podobniejak
korzyści,jakieztychfundamentalnychdla
literaturoznawstwarozpoznańmogączerpaćbadania
folklorystyczne.Okazujesię,żetenieskomplikowane
ianonimoweopowieściwspółczesnepodlegająprawidłom
gatunkówliterackich,stanowiącichsprymityzowane
powtórzenie.Międzyliteraturąahistoriamiopowiadanymi
przezamatorównastępujeswoistesprzężeniezwrotne,
obustronnaiczasemtrudnadoklasyfikacjiwymiana
wariantówfabularnych.Tawłaśniecechaczyni
zomawianegogatunkuprzedmiotbadań
interdyscyplinarnych,wktórychliteraturoznawstwo