Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Młodość,nowoczesnośćiświat…
skiegospołeczeństwazwpływami„światowychlatsześćdziesiątych”
(tzw.GlobalSixties),azwłaszczazrodzącąsięwtamtymczasie„kulturą
młodzieżową”.
Mojaanalizarozpoczynasięodrozważańnadpodejściamidostu-
diównadlatami60.,wdalszejczęściskupiającsięnazmianachwdefi-
niowaniumłodzieżywPolscenaprzełomielat50.i60.,którezaszły,
wdużymstopniu,podwpływembuntustudentówimłodejinteligencji
wczasieOdwilży5.Wtymteżokresiewwielukrajachzaczętocorazczę-
ściejpostrzegaćmłodzieżjakoodrębnągrupęspołecznąospecyficznych
potrzebachipragnieniach.Wykorzystałamwtejpracyprzedewszystkim
studiasocjologiczneiartykułyprasowe,atakżedokumentyarchiwalne
iwspomnienia.KoncepcjemłodzieżyimłodościwPolscebyłytworzone
przezwieluautorówiwdużymstopniustanowiłyodpowiedźnazacho-
waniaoddolnemłodychludzi.Oficjalnepublikacje,mimożepodlegały
cenzurze,byłymiejscemścieraniasięróżnorodnychopinii.Odzwiercied-
lałykonfrontacjeinegocjacje(pomimożeograniczone)międzyróżnymi
aktorami,wśródktórychznaleźćmożnabyłoredaktorówipublicystów,
ekspertówiaktywistów,politykówicenzorów,atakżeczytelników.
Niniejszyartykułjestpróbąrozszerzeniaperspektywybadawczej.
Niepostulujezastąpieniaparadygmatumałejstabilizacjiinnympara-
dygmatem,aleproponujeotwarcienainnepodejścia,którepomogłyby
zakwestionowaćuproszczonyobrazpolskiej„wyjątkowości”,atakżeste-
reotyp„odcięciaodEuropy”,którypojawiasięczęstowliteraturzehis-
torycznejipopularnejnatematPRL-u.Spojrzeniepozaramymałejsta-
bilizacjipozwalarównieżzrozumiećzachowanieisamoświadomość
młodzieżywszerszymkontekście,motywowanenietylkosytuacjąpoli-
tycznąwkraju,aleteżświatowymiprzemianamiwsferzeobyczajów,
kultury,nowychprądówintelektualnych,wreszciesubiektywnegopo-
czuciaodrębnościpokoleniowej.
15
Polskaiświat.Onarzędziachanalitycznych
W2004rokuhistorykMarcinZarembapodjąłpróbęzrewidowaniapa-
radygmatumałejstabilizacji,któradominujewhistorycznychujęciach
okresugomułkowskiego,awięclat1956-1970.Małastabilizacja,termin
5NatemataktywnościmłodychludziwokresieOdwilżyzob.np.Październik1956.
Pierwszywyłomwsystemie.Bunt,młodość,rozsądek,red.S.Bratkowski,War-
szawa1996orazT.Junes,StudentPoliticsinCommunistPoland:Generationsof
ConsentandDissent,NewYork2015.