Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
przytymdążenienietylkodoprzezwyciężeniasolipsyzmu
twórczego,alerównieżpragnienie,abywywrzećwpływna
ogółrelacjimiędzyludzkichzmieniającjenamniejzatomizo-
waneizantagonizowane,bliższetradycyjnymwyobrażeniom
wspólnotowymi
Wdziejachmyślispołecznejodczasówstarożytnychprze-
wijałasięideaharmonizowaniadziałańludzidlawspólnego
dobraiWystępowaławPaństwiePlatona,poświęcałjejuwagę
ArystoteleswPolitycewychodzącodDdomu,czylirodziny”,
abydojśćdopaństwapowstającegonadrodzenaturalnego
rozwoju,podobniejakpierwszewspólnoty,pomimowiększej
liczbyskładającychsięnanieosóbróżnorodnychiPodkreślał
też,żeDwspólnotapaństwowamanaceluniewspółżycie,lecz
piękneuczynki”5iDlaHerderanajważniejsząwspólnotąbył
naród,zaśistotnymelementemwiążącymtradycja,trwała
jakniezniszczalnasiłaprzyrodyiHeglowskiepaństwomiało
równieżbyćwspólnotą,jednakowysokorozwiniętejświado-
mości(RozumzamiastDprzesądu”)orazoznacznejautonomii
podmiotówiPaństwomiałourzeczywistniaćwolność,oilenie
jestDsamowolą”,leczwolnościąrozumną6i
Grupyartystyczneopisywanesączęstozpunktuwidzenia
socjologicznegoiBranajestpoduwagęichliczebność,zwią-
zekzokreślonymterytorium,zasadyorganizacji,rolalidera,
występowaniewspółpracy,jednośćprzekonańitpiZtego
punktuwidzeniarozważasię,czyiwjakimstopniugrupa
miałacharakterwspólnotylubzbliżałasiędostowarzyszeniai
Możnajednak,jaksądzę,spojrzećnaproblemwszerszej
perspektywie,biorącpoduwagęwypowiedziprogramowe
pojawiającesięwmanifestachiinnychtekstachteoretycznychi
Okazujesięwówczas,żeczłonkowieawangardowychgrupar-
tystycznychpojmowaliswądziałalnośćjakowypracowywanie
nowegomodeluwspólnoty,któryzostanienastępnierozsze-
rzony,obejmująccałąludzkość,alboprzynajmniejtęjejczęść,
45
5Arystoteles,Polityka,przełiLiPiotrowicz,PWN,Warszawa1964,si96
(1281a)i
6PoriJiSzacki,Historiamyślisocjolgicznej,PWN,Warszawa1991,
si208i
Ideawspólnotysztukiwwiekuawangardy