Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Ogólnacharakterystykawypaleniazawodowego
15
stałejkoncentracjinaproblemachinnychludzi.Syndromtenwiążesię
zwygaśnięciemmotywacjidodalszegodziałaniaorazdezorientacją,kogo
należywinićzazaistniałystanrzeczy,oznaczarezygnacjęipogodzenie
sięzniekorzystnąsytuacją.Wypalenieskutkujetakżeutratątroskiodru-
giegoczłowiekaiprzesadnymdystansowaniemsięwobecjegoproblemów.
Przejawamiwypaleniasąponadtom.in.:niestabilnośćuczuć,obniżonemo-
rale,zanikentuzjazmudopracy,zwlekaniezwykonywaniemdotychczas
satysfakcjonującychzajęćorazirytacja.A.Bańkazwracauwagęnato,
żewypaleniezawodowemacharakterspecyficznegostresuzawodowego,
związanegościślezkonkretnymiwarunkamipracy,będącegoodpowiedzią
nazmaganiesięczłowiekazzagrożeniamiiodpowiedzialnością.Ztego
względuwypaleniezawodowenazywanejestprzezautoratzw.chorobą
nadmiernegoangażowaniasię(A.Bańka2000,s.307–308).
WkategoriachstresuwypalenieopisujątakżeW.G.Emener,R.S.Luck
iF.X.Gohs(1982),wedługktórychsyndromtenoznaczastanfizycznego
ipsychicznegowyczerpania,powstałegowwynikudziałaniadługotrwałych
negatywnychuczuć,rozwijającychsięwpracyiwobraziewłasnym
człowieka.
PodobnieujmująwypalenieW.SchaufeliiD.Enzmann(1998,s.36),
stwierdzając,żejestononprzewlekłym,negatywnymstanempsychicznym,
wywołanympracązawodową[...],którepoczątkowocharakteryzujepo-
czuciewyczerpania,anastępniezniechęcenie,zmniejszenieskuteczności
działań,obniżeniemotywacjioraznegatywnepostawyizachowaniautrud-
niająceprzystosowaniewpracy[...].Stantenjestspowodowanybrakiem
zgodnościmiędzyaspiracjamizawodowymiarzeczywistymiwarunkami
wpracy”.
NasymptomywypaleniazwracauwagęM.Santinello(1990),okre-
ślającwypaleniemstanpsychofizyczny,dlaktóregocharakterystycznesą:
apatia,nabieraniedystansuichłódwrelacjachinterpersonalnych,atak-
żepoczuciewyczerpaniaemocjonalnegoibezradnośćwdziałaniu(za:
I.Chrzanowska2004).
C.Cherniss(1980b)wypalenieujmujejakoprocesnegatywnychzmian
wzakresiepostawizachowań,dokonującysiępodwpływemnapięcia
wywołanegopracą,J.EdelwichiA.Brodsky(1980)syndromemtym
określajązaśstopniowąutratęidealizmu,energiiicelówprzezosoby
wykonującezawodyskoncentrowanenaniesieniupomocy,wwyniku
doświadczanianiesprzyjającychwarunkówpracy.
E.Kędracka(1999)piszeowypaleniu,stwierdzając,żejesttoproces