Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
ostatnich30latdokonanoszereguważnychodkryć,znacznieprzesuwających
granicęudokumentowanegowystępowaniażycianaZiemi.W1993roku
WilliamSchopfopisałjedenaścietaksonównitkowatychmikroorganizmów,
zbliżonychdowspółczesnychsinic,znalezionychwjednymznajstarszych
fragmentówskorupyziemskiejPilbarawAustralii,datowanychna
3465±5mlnlat.Podobnywiek(3416mlnlat)majądobrzeudokumentowane
znaleziskafosylnychmikroorganizmówzestanowiskaBarbertonGreenstone
BeltzPołudniowejAfryki.Pojawiającesiędoniesieniaojeszczestarszych
fosyliach,np.zestanowisknaGrenlandii,okazałysięartefaktami.Niebudzą
wątpliwościdokumentypaleontologiczneowystępowaniumikroorganizmów
zaliczonychdosinicwarchaicznychskałachsprzed2,7–2,5mldlat(również
zkratonuPilbara).Fosyliomtowarzysząbiomarkery,sugerująceistnieniejuż
wówczasfotosyntezytlenorodnej.Spornesądoniesienianatematpierwszych
organizmóweukariotycznych—najczęściejtakinterpretowanesąfosylia
sprzed1,8–1,6mldlat,alesąteżznaleziskawcześniejsze(2,8–2,7mldlat)
zesłodkowodnychosadówzPołudniowejAfrykiinterpretowanejakofosylia
eukariontów(Kaźmierczakiin.,2016).
Sinicesązaawansowanymiorganizmami.Skorowystępowały3,5mi-
liardalattemu,tomusiałymiećwielupoprzedników,jednakprawdo-
podobieństwoznalezieniastarszych,niezmetamorfizowanychskałze
skamieniałościamijestznikome.W1996rokuStephenMojzsisiin.opu-
blikowaliwynikibadańdrobinwęglazachowanegowziarnachapatytu
wjednychznajstarszychskałosadowychnaZiemi—wstęgowychforma-
cjachżelazistychIssuaiAkiliawzachodniejGrenlandii,datowanychna
3800–3850mlnlat.Analizaizotopowawykazałaznacznezubożeniewęgla
wstabilnyizotop
13
Cwstosunkudo
12
C,cojestcharakterystycznedlapróbek
węglapochodzeniaorganicznego.Wprocesachmetabolicznychorganizmy
dyskryminującięższeizotopy,wefekciedokonującichfrakcjonowania(nie-
zużytysubstratjestwzbogacony,aprzetworzonamateriaorganicznazubo-
żonawcięższyizotop).Najstarszepróbkigrafituoproporcjachizotopów
węglauważanychzabiogenicznepochodzązeskałosadowychLabradoru
idatowanesąna3,95mldlat.Niedawnosensacjąbyłoodkryciedatowanych
na4,1mldlatkryształówcyrkonu,zawierającychdrobinywęglaobioge-
nicznejproporcjiizotopów.Zwczesnegoarchaikuznanesąrównieżliczne
stromatolity—formyosadowe,główniewapienne,niezawierającewyraźnych
skamieniałości,aleinterpretowanejakopozostałośćwielowarstwowychmat
bakteryjnych;ichwystępowaniestałosięznacznieczęstszepodkoniecarcha-
iku,2,7–2,5mldlattemu.Pierwszymifotosyntetyzującymiorganizmamibyły
najprawdopodobniejsinice,żyjącemasowowpłytkichwodachwpostaci
„mat”;matyte,nasycającsięwytrącanymizwodywęglanamiiokruchami
skałkrzemionkowych,utworzyłycharakterystycznestrukturyzwanestro-
matolitami.Ichkopalneszczątkiznajdujemywwielumiejscachwprekam-
bryjskichosadach,alebardzopodobnestrukturyżyjąidzisiajwniektórych
morzach,naprzykładuwybrzeżaAustralii.
3.1.PowstanieżycianaZiemi
57