Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Poznawczo-relacyjnateoriastresudefiniujetozjawiskojakoszczególnąrelacjęmiędzy
człowiekiemaotoczeniemspołecznym,ocenianąprzezeńjakowyczerpującąlubprzekra-
czającądostępnezasobyadaptacyjneizagrażającąjegodobrostanowi.Ważnąskładową
stresujestobciążenieemocjonalne,wiążącesięzpoczuciemodpowiedzialności,niepokoju
czylęku,rozczarowanialubzawodu,przygnębienia,gniewu,frustracji,zagubieniaiosamot-
nienia.Dłużejtrwającesytuacjestresowerzutująujemnienaróżnesferyżyciaiaktywno-
ściczłowieka.Dezorganizacjażyciawewnętrznegopojawiasięm.in.wwiększejskłonności
douleganianałogomilekceważeniusprawzdrowotnych,cozwiększaryzykowtymzakre-
sie.Negatywnywpływstresu(dystresu)nastanzdrowiawynikarównieżzbezpośrednich
oddziaływańfizjologicznych,np.poprzezzmianywreakcjachodpornościowych.
Odkilkunastulatwliteraturzepoświęconejpsychologiiisocjologiizdrowiadużąuwagę
poświęcasięzjawiskunazywanemuwsparciemspołecznym.Wtymprzypadkuchodzi
okorzystnenastępstwawięziłączącychjednostkęznajbliższymotoczeniem.Analizowano
znaczenietychwięziiwynikającychznichpozytywnychoddziaływańwróżnychsytuacjach
związanychzestanemzdrowiajednostki.Stanowiącprzeciwwagęoddziaływańpsycho-
społecznych,którepodnosząpoziomstresu,stająsięczynnikiemdodatniomodyfikują-
cymprzebiegchorobylubchroniącymprzednią.Włączeniewsiećpozytywnychpowiązań
społecznychpowodujepoprawęsamopoczuciaiwzrostprzekonaniaoistniejącychmoż-
liwościachwywieraniawpływunawłasnąsytuację.Zachęcatom.in.dopodejmowania
prozdrowotnychzmianwzachowaniu.Tegorodzajuoddziaływaniestajesięszczególnie
owocne,jeśliwynikazkontaktówmiędzyosobamiopodobnychpotrzebachzdrowotnych,
np.wśródgrupAA(anonimowychalkoholików)czychorychnacukrzycę.
Zezrozumiałychwzględównajwięcejuwagiprzykuwawsparcie,jakieczłowiekuzyskuje
wrodzinie.Bliskośćirodzajrelacjiwiążącychludziwjejobrębiedajenajwiększeszanse
tworzeniaśrodowiskasprzyjającegopodwzględemoddziaływańpsychospołecznych.
Wtymkontekścieinteresującamożebyćpotwierdzonastatystycznieobserwacja,żeosoby
wzwiązkachmałżeńskichżyjąprzeciętniedłużejniżosobywstaniewolnym.
Pozytywneoddziaływaniapsychospołecznewwymiarzemakrośrodowiskowymprzy-
czyniająsiędoprzejmowaniapewnegostylużycia,wktórymmieszcząsięteżwskazania
zdrowotne.Dużąrolęodgrywająwtymtrendywynikającezwartościzaakceptowanych
iupowszechnionychprzezwpływoweśrodowiskaspołeczneimedia.Wtensposóbpra-
widłowezachowaniazdrowotnemogąprzybieraćcharakterzachowańnormatywnychdla
opiniipublicznej.Takzrodziłasięwewspółczesnychspołeczeństwachdbałośćohigienęoso-
bistą,apóźniejzaczęłysiępojawiaćHmody”na:niepalenie,szczupłąsylwetkęciała,ruchowo
aktywnespędzanieczasuwolnegoitp.Oczywiściesątozjawiskawieloprzyczynowe,nie-
mniejpojawianiesięklimatuspołecznego,pozwalającegonaosądzaniepewnychzachowań
przezszersząopinię,maolbrzymieznaczeniewpodnoszeniukulturyzdrowotnej.
Należyprzytymzdawaćsobiesprawęztego,żeznacznączęśćpopulacjicechujebierność
wobecsprawzdrowotnych,jeślichorobaniezagrażabezpośrednio.Przełamanietejbier-
nościtogłównezadaniewspółczesnychruchówpromocjizdrowia.Szczególnietrudne
1.Zdrowieijegouwarunkowania
23