Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
Śmiałownieznane!Tylkopoco?
Dlaczegopowinniśmyleciećnaasteroidy?Możeinaczej:pocowogóleleciećwkosmos?Wrozmaitychprodukcjachfilmowychwszechświatzazwyczajpełenjest
egzotycznychplanetiprzedziwnychkosmitów.Jednakkosmos,któryfaktyczniejestwnaszymzasięgu,mimopięknychzdjęćUkładuSłonecznegozjego
różnorodnymiświatami,zdajesięmartwy,zimnyiwrogi.Czyjestdlanasmiejscewtakimkosmosie?Czyistniejedlaludzkościprzyszłość,wktórejbędziemy
zamieszkiwaćwieleświatów?CzyjesteśmyograniczenijedyniedoZiemi?Tozależyodstopnianaszejmotywacji.Aczymmiałabybyćtamotywacja?
WznanejseriifilmówiserialisciencefictionStarTrekzałogastatkuEnterpriseześmiałościąodkrywadziwne,noweświaty,naktórychniktwcześniejniebył.
MotywacjąkapitanaKirkaijegozałogijestpragnienieprzeżyciaprzygody.Tębardzoludzkąpotrzebęodkrywanianowegoczęstowykorzystujesięjakogłówne
uzasadnieniepodróżywkosmosijakotakazdecydowaniemaonasens(ludziekochająideępodróżywnieznane).Problempoleganatym,żedziesiątkilat
usprawiedliwianiapodróżykosmicznychjedyniechęciąeksploracjiniezaprowadziłynaszbytdaleko.Wciąguponad50latistnieniaprogramukosmicznegojedynie
kilkasetosóbwybrałosięnaorbitętużponadnasząatmosferą.Zapomocąteleskopówibezzałogowychmisjikosmicznychodkryliśmywielenowychidziwnych
światów,ajednakżadenczłowiekniepostawiłnanichstopy.Dlaczego?
Popierwsze,kosmosjestdrogi.Ituleżypiespogrzebany.WXXIIIwieku,kiedyrozgrywasięakcjawuniwersumStarTrek,pieniądzeniemająznaczenia.
Czegokolwiekbyśmyzapragnęli,jestdostępnenawyciągnięcierękidziękiurządzeniuzwanemureplikatorem.Samawięcpotrzebaeksploracjiwydajesię
wystarczającąmotywacjądlazałogistatkuEnterprise.Wnaszymprzypadkuprzeznaczeniepodatkównaodkrywaniekosmosudlasamegojegoodkrywaniabyłoby
dyskusyjnądecyzją.Jestwieleinnychważnychpotrzeb,wktóremożnabyzainwestowaćtefundusze.Czyeksploracjakosmosuprzezkilkuastronautówipodróże
palcempomapie,będąceudziałemresztyuziemionejspołeczności,sąwartetychpieniędzy?NapoczątkuXXIwiekupodjęliśmyjużdecyzję.Brzmiałaona:„nie”.
Śmiałaeksploracjakosmosupoprostunigdysięniewydarzyła.Dziśwprzestrzenikosmicznejprzebywazaledwiekilkaosóbiwszyscyznajdująsiętamjedynie
tymczasowo.
Podrugie,jakmówiznanepowiedzenie:„Kosmosjesttrudny”.Technologiarakietowaniewybaczapomyłek–pojedynczybłądmożedoprowadzićdokompletnej
porażki,zakończonejspektakularnąeksplozją.Faktemjednakpozostajeto,żewiększośćnowychtechnologii,tużpowdrożeniu,jestobarczonadużymryzykiem.
Żaglowceczęstotonęłynamorzach,asilnikiparowe,wykorzystywanewpociągachinastatkach,napoczątkunierzadkoeksplodowały.Aletonasniezatrzymało.
Rozwiązywanieproblemówtechnicznychnigdyniebyłoznaczącąprzeszkodą.Faktycznie,„Kosmosjesttrudny”,leczniepowinnobyćtodlanaswymówką.
To,czegonaprawdępotrzebujemy,tosilniejszamotywacja.JeżelichcemydoświadczyćrozwojuludzkiejeksploracjikosmosudoskaliUkładuSłonecznego,
potrzebujemyodpowiedniegopowodu,abyruszyćsięzwygodnejkanapy,jakąstanowiZiemia.
Motywacjajestwszystkim.Topowód,dlaktóregocokolwiekrobimy.Ludzkościąkierujątrzygłównesiłynapędowe.Trójcamotywatorów,popychającychnas
doczynuto:miłość,strachichciwość[1].Wymienioneczynnikiprzyczyniłysiędopowstaniaponadczasowychdziełliteraturyisztuki,powoływałydobroniwielkie
armieiprowadziływszystkichnakoniecświatawposzukiwaniuzłota.
Tetrzymotywatoryzabiorąnaswkosmoszkilkupodstawowychpowodów:
•Naszamiłośćdozrozumieniaotaczającegonasświata–potrzebawiedzy–ciągnienasdobadańnaukowych.Planetoidy,jakzobaczymy,kryjąwskazówki
związanezkilkomafundamentalnymipytaniami.
•Strachprzedunicestwieniem,czytowskalilokalnej,czyprzedanihilacjącałegogatunkuludzkiego,każenamśledzićzabójczeasteroidy,którepotencjalnie
mogłybyzagrozićnaszejplanecie.
•Naszachciwość,chęćposiadaniawszelkichbogactwukrytychwkosmosie,któremogłybydaćnamogromnekorzyści,popychanasdotworzenianowych
mapUkładuSłonecznego,naktórychwieleplanetoidoznaczonychjestznakiemX,czyli„UkrytySkarb”.
Obietnicestojącezatymitrzemabodźcamiprzykuwająnasząuwagę,tworzącpunktodniesieniadlatejksiążki.Cociekawe,tegłównemotywacjeniezawsze
prowadząnaswtymsamymkierunku.Dlaprzykładu:maklerzynagiełdzierównoważąchciwośćzyskustrachemprzedprzegraną.Towłaśniekonfliktymiędzysiłami
napędowymiprowadządopowstanianajbardziejporuszającychdziełsztuki.Literaturapełnajestopowieściomiłościpokonującejstrachichciwość,jakrównież
ouczuciuupadającymwobliczutychpotężnychsił.Jajednaktwierdzę,żetetrzysiłymożnazjednoczyćwewspólnymdążeniu.Pokażę,żewprzypadkuasteroid
miłość,strachichciwośćpracująrazem,wiodącnaskuichkrólestwu.
Jakucząnajlepszekryminały,sammotywzazwyczajniewystarcza,niezbędnesąrównieżśrodkiimożliwości.
Dośrodkówzaliczymyzebranieodpowiednichumiejętnościpoprzezzatrudnienieszerokiegowachlarzazdolnychludzi–inżynierów,którzyzaprojektująstatki
kosmiczne(jakizupełnieinnejgrupyinżynierów,którazadbaowyposażeniegórnicze),astronomówigeologówposzukującychrudy,przedsiębiorcówiekonomistów
dodomknięciawszystkiegoodstronybiznesowej;prawnikówrozstrzygającychnieuchronnespory,któreeskalując,mogąwymagaćwsparciapolityków,dyplomatów,
atakże–choćmiejmynadzieję,żenie–wojska.
MożliwościmamyjużdziśdziękiruchowiNowegoKosmosu(ang.NewSpace),którywprowadzadosektorakosmicznegokomercyjnepodejście.Poponad
50latachpodleganiaświatowymrządomorazichodgórnegozarządzaniaeksploracjakosmosuwreszciezaczynaprosperowaćniczymbiznes.Awszystkotoprzy
aprobacieiwsparciuNASA.Wrezultaciekosmosstoiprzednamiotworem.Zarównomłodestart-upy,jakiugruntowanejużfirmyangażująsięwliczne
przedsięwzięciazarobkowezwiązanezprzestrzeniąkosmiczną.Dostworzenianowejgospodarkiwkosmosieniepotrzebawiele,zaledwiegarśćsukcesów.
Wierzę,żeniedługobędziemyzbijaćfortunywkosmosieiżetozaspokojenienaszejchciwościpozwoliteżnarealizacjępotrzebzwiązanychzmiłościąistrachem.
Chciwośćjestmotywacją,któraprzezdługiczasbyłaignorowanawprzypadkueksploracjikosmosu.Jednakjakwskazująentuzjastyczneartykułyopisującenadejście
astrobilionerów,topodejścieuległozmianie.Wieluznas,kosmicznychadeptów,bardziejromantycznienastawionychdopodróżykosmicznych,nielubipoddawaćsię
takprzyziemnymideom.WolelibyśmyraczejżyćwXXIIIwieku.Niemniejchciwośćjestmotywatorem-wytrychem,któryotworzydrogędlapozostałychmotywacji.
Zarabianie–ajeszczelepiejzbijanieniewyobrażalnejfortunynakosmosie(niczymwczasachgorączkizłota)–spowodujelawinowyprzyrostzyskówdlanauki
iobronności,któresąmotywowaneprzezmiłośćistrach.Gdynakońcudrogibędzieczekałcelwpostaciskarbu,podróżemiędzygwiezdnewkońcustanąsię
opłacalne.
IstniejekilkainnychsposobównaodnalezieniekosmicznegoElDorado,jednakjastawiamnazasobyukrytewplanetoidach.Częściowozosobistychpobudek–
jestemastronomem,aastronomowiebędąniezwykleprzydatniwrozruszaniutegobiznesu.Równieżzewzględunato,żeplanetoidysąnajwiększymimagazynami
dostępnychsurowcówwUkładzieSłonecznymipotencjalnymźródłemzysku,którewyciągnienaspozabliskiukładZiemia–Księżyc.Asteroidysąwięc
przyszłościowe.
Dlaczegoastronomagitujezaasteroidamiikosmicznymgórnictwem?Wkońcukilkadziesiątszczęśliwychlatswojegożyciaspędziłem,realizującsięwczysto
astrofizycznychbadaniachzapomocąnajlepszychteleskopównaświecie.Starałemsię(poniekądskutecznie)zrozumiećgigantyczneczarnedziuryznajdującesię
wcentrachgalaktyk,którenapływgazurozświetlatakbardzo,żemożemyjezobaczyćnawetwnajwcześniejszychchwilachistnienianaszegowszechświata.
Strukturytenazywamy„kwazarami”(jeszczekilkarazynatkniemysięnatekurioza,gdybędęomawiaćhistorięasteroid).Wjakisposóbplanetoidom,tymmałym
bryłkomskałprzemykającymgdzieśnapierwszymplaniewielkiegokosmosu,udałosięmnierozproszyć?
Punktempoczątkowymwmoimprzypadkubyłorozmyślanienadtym,wjakisposóbprzyszliastronomowiebędąmoglikontynuowaćprzygodęzwanąeksploracją
kosmosu,wktórejsamuczestniczyłemprzezcałąmojąkarierę.Uświadomiłemsobie,żetopytaniesprowadzasięgłówniedorozważenia,jakNASAbędziewstanie
utrzymaćswójzadziwiającodługiciągudanychmisjiastronomicznych,którychflagowymiprojektamisąteleskopyHubble,ChandraiSpitzer.Każdyznichbada
jednopasmodługościfal:optyczne,promieniowanierentgenowskie(nazywaneteżpromieniowaniemX)ipodczerwień.Dobadańgigantycznychczarnychdziur,
którelśniątakjasnopodpostaciąmoichukochanychkwazarów,niezbędnyjestpełenwachlarzteleskopów,działającychwewszystkichwymienionychzakresach
falowych.Dziejesiętak,ponieważkwazaryzanicmająnaszeżałosneograniczeniatechniczne,demokratycznierozdzielającswojepromieniowaniepocałym
spektrum.„Gwiazdyzanicmająastronomię”[2]–jaktośpiewałniegdyśrockowyzespółNadaSurf.Dlategoteżdopełnegoichzrozumieniapotrzebnesąteleskopy