Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Państwooznaczalegitymizacjęwładzy,oczymświadcząuprawnieniado
podejmowaniadecyzjiwinteresiepublicznym,czylidladobrawspólnego,
któresąobowiązującedlawszystkichczłonkówspołeczeństwa,niezależnie
odtego,czysąonepowszechnieakceptowaneczyteżkwestionowane.Matak-
żewyłącznepraworeprezentowaniaspołeczeństwanaareniemiędzynaro-
dowej,wstosunkachzinnymikrajami,cowyrażonejestwjegopodmioto-
wościprawno-międzynarodowej.Ztegowzględupaństwasągłównymi
uczestnikamistosunkówmiędzynarodowych.
Państwomacharakterpubliczny,gdyżwodróżnieniuodspołeczeństwa
obywatelskiego,funkcjonującegowoparciuoinstytucjeprywatne,jegoinsty-
tucjesąpubliczne.Sąoneodpowiedzialnezapodejmowanieiegzekwowa-
niedecyzjizbiorowychwimieniuogółuspołeczeństwa,podczasgdyinsty-
tucjeprywatne(np.rodzina,prywatneprzedsiębiorstwa)istniejąidziałają
poto,abyzaspokajaćinteresyindywidualne.
Państwojestinstrumentemdominacjinadinnymipodmiotamizbioro-
wymiiindywidualnymi,czemusłużymonopolnalegalnestosowanieprzy-
musu.Wwypełnianiuswoichfunkcjisystematycznieijawniestosujeono
przymuswobecwiększejliczbyludziiichspraw,aniżelijakiekolwiekinne
organizacje.Wykorzystujedotegoceluutrzymywaneprzezspołeczeństwo
organypaństwowe,takiejak:policja,prokuratura,sądy,straże,inspekcjeiin-
neinstytucje,aczynitonapodstawienormprawastanowionegoprzezwłas-
neorgany.
Państwocechujesiętakżespołecznympodziałempracy,conieoznacza,
żekażdaspecjalizacjaświadczyopojawieniusiępaństwa.Musionadoty-
czyćutrzymaniaporządkupublicznegoprzezwyspecjalizowaneorganypo-
rządkowe,takiejak:policjaisądownictwo.Wpaństwiemożedochodzićdo
konfliktów,aleichrozstrzyganiepoprzezużycieprzemocyindywidualnejlub
zbiorowejjestniedozwolone.Możetouczynićjedyniewładzapolityczna,
scentralizowanaizdyscyplinowana,jakąjestwłaśniepaństwo12.
Wymienionecechypaństwasprawiają,żeodgrywaonoszczególnąrolę
wdziedzinieszerokorozumianegobezpieczeństwa.Państwojakojedyny
podmiotmamonopolnazalegalizowanestosowanieśrodkówprzymusu,co
wpołączeniuzzasadąsuwerennościczynijeniemalwszechmogącymwod-
niesieniudowszystkiego,coznajdujesięnajegoterytorium.Wimięwspól-
negodobra–racjistanu–państwo,korzystajączeswojejuprzywilejowanej
pozycji,wywieranacisknajednostki,grupyspołeczneiorganizacje,nakła-
1111111
12Zob.E.Gellner,Narodyinacjonalizm,tłum.T.Hołówka,PaństwowyInstytutWydawni-
czy,Warszawa1993,s.11-12.
21