Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
14
MonikaKucner
PonieważdoŁodzinapływałocorazwięcejdzieciimłodzieży,w1829r.wosadzie
fabrycznejŁódkapowstaładrugaszkołapodstawowa2.
Początkowopodjętopróbyrozdzieleniadzieciwszkołachwedługwyzna-
nia.Jednaktenpomysłbyłtrudnydozrealizowania,ponieważbyłozamało
szkół,azadużodzieci.Ponadtomieszkańcyniebyliściślerozdzielenietnicznie
wróżnychdzielnicach,zwyjątkiembyćmożeludnościżydowskiej,zamieszku-
jącejdzielnicężydowskąnaStarymMieście,więctzw.rejonizacjabyłatrud-
nadoprzeprowadzenia.Wszkołachkatolickichuczyłysiędzieciewangelickie,
wewangelickichkatolicy,czasemdzieciżydowskieuczęszczałytakżedoszkół
chrześcijańskich.Dokońcalat50.XIXw.możnamówićointegracjiuczniów
różnychwyznań,cooczywiściewpłynęłonaotwartośćitolerancjęmłodzieży.
Sytuacjazmieniłasięnapoczątkulat60.XIXw.,kiedytorozdzielonoszkoły
protestanckieodkatolickich.
W1833r.wprowadzononoweprawoszkolne,którezmieniłodotychczasową
strukturęszkół.Dozórszkolnyzostałzastąpionyprzezfunkcjęopiekunaszkolne-
go,któraobejmowałazadanieorganizowaniaszkółikomunikacjimiędzyszkołą
awładzamiadministracyjnymi.Władzerosyjskiedążyłydoutrzymaniasegregacji
religijnejizachowaniaetnicznej.Celemnowejreformybyłowychowanieosoby
pobożnejoświatopoglądzierusofilskim,posłusznejwładzyzaborczej3.
Pomimowprowadzeniaróżnychinnowacjiorganizacyjnych,problemprze-
pełnieniaklasszkolnychpozostałnierozwiązany,nacoczęstozwracaliuwagęin-
spektorzyszkolni.Warunkisanitarnewwieluszkołachbyłytakfatalne,żeczęsto
ostrzeganoomożliwościwybuchuepidemiiwśróddzieci4.
Kolejnącechąsystemuszkolnegowomawianymokresiebyłjegokoedukacyj-
nycharakter.Łódzkieszkołyodpoczątkubyłyprojektowanejakokoedukacyjne.
Jednakpowoliutrwaliłasiępraktykatworzeniaoddzielnychklasżeńskichimę-
skich.WŁodzipierwszepróbyzałożeniaszkołydladziewczątpodjętowlatach
30.XIXw.Rosyjskiewładzezaborczepozwoliłynajejuruchomieniedopiero
w1841r.SzkołamieściłasięnaStarymMieście,wdomuJakubaKamieńskie-
go,awlatach50.XIXw.uKarolaReymanaprzyul.Zachodniej37.Doszkoły
uczęszczałydziewczętaróżnychwyznań.Lekcjeszkolneodbywałysiędwarazy
dziennie:trzygodzinyranoidwiepopołudniu5.
2Zob.H.Krajewska,Szkołyinaukareligii–udziałłódzkichprotestantówwprocesiekształcenia
młodzieży1820–1914,nRozprawyzDziejówOświaty”2000,nr40,dostęponline:https:llba-
zhum.muzhp.pllmedialfileslRozprawy_z_Dziejow_OswiatylRozprawy_z_Dziejow_Oswiaty-
-r2000-t40lRozprawy_z_Dziejow_Oswiaty-r2000-t40-s59-86lRozprawy_z_Dziejow_Oswia-
ty-r2000-t40-s59-86.pdf[dostęp:02.04.2022].
3Zob.P
.Kędzia,SzkolnictwoelementarnemiastaŁodzi…
4Zob.E.Podgórska,SzkolnictwoelementarnewŁodzi…;E.Podgórska,Szkolnictwo,w:Łódź.
Dziejemiasta,t.1,Do1918r.,red.B.Baranowski,J.Fijałek,Warszawa1980,s.508–525.
5Zob.H.Krajewska,Szkołyinaukareligii…