Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
26
IPojęciekategoriiwfilozofiijęzykaijęzykoznawstwie
ogólnepojęcia,zapomocąktórychujmujemyrzeczywistość,npczas,prze-
strzeń,dobro,zło,honor,prawda’
NiewykluczagotakżeSJPPWNpl:
kategoria1tgrupaludzi,przedmiotów,zjawiskitpwyróżnionazewzględuna
jakąścechęwspólną’;2togólnepojęcie,zapomocąktóregowfilozofiiinauce
ujmowanajestrzeczywistość’,
orazWSJPŻmigr:
kategoria1tgrupajednostekwyróżnionazewzględunajakąśwspólnącechę’;
2nauktogólnepojęciewłaściwejakiejśdziedziniewiedzy’
PocząwszywięcodISJPBań,kategoriawsłownikachjestujmowanajako
obiektywnieistniejącagruparzeczy,ludzi,zjawiskitd,mającychpewnecechy
wspólne[ISJPBań]albowyróżnianychzewzględunajakąścechęwspólną[SJP
PWNpl;WSJPŻmigr]Toistotnamodyfikacja,albowiemmentalistycznerozu-
mieniekategoriizakładaistnieniepodmiotu,którydokonujeoperacjikategoryza-
cji(iklasyfikacji)rzeczyobiektywnieistniejącychalboprzedmiotówpojęciowych
Kwestiądyskusyjnąjestto,czyrzeczywiściesłowokategoriawpolszczyźnie
potocznejfunkcjonujewznaczeniułączącymjezklasyfikacjąbędącązłożonym
procesempoznawczymocharakterzenaukowymZuwaginaunaukowienie
potocznościtakiejmożliwościniemożnawykluczyćCorazwiększymprob-
lememstajesiędziśbowiemwpraktyceleksykograficznejwytyczeniegranicy
międzynaiwnymanaukowymobrazemświata[Żmigrodzki2010:37]Znajduje
toodzwierciedleniewdefinicjachsłownikowych,któreczęstomającharakter
pośredniiłącząwiedzęnaukowązpotoczną(inaodwrót)Krytykędefinicjilek-
sykograficznycheksponującychnaukowypunktwidzenia,opartychnacechach
koniecznychiwystarczających,mającychzagwarantowaćtejmetodziedefinio-
waniaosiągnięciemaksymalnejobiektywności,przeprowadziłJerzyBartmiń-
skiwartykuleDefinicjaleksykograficznaaopisjęzyka[1984/2006],postulując
uwzględnianiewdefinicjilingwistycznejwszystkichelementówskładających
sięnaznaczeniesłowa:
Redukcjacechpodawanychwdefiniensiedoniewielkiegozespołucechdyfe-
rencjalnychnietylkoniejestcelowa,leczwręczwydajesięniedopuszczalna
Zawierabowiemelementdowolnościiosłabiasiłęeksplikującądefinicjina