Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rozdział1.Dochodynieujawnione–ryshistoryczny
prawnyustalonypotychzmianachbyłprzedmiotemorzekaniaprzezTrybunałKonsty-
tucyjnywwyrokuzdnia18lipca2013r.,SK18/0916.
WwyrokutymTrybunałKonstytucyjnyuznałm.in.,żeart.20ust.3u.p.d.o.f.
wbrzmieniuobowiązującymod1stycznia1998r.do31grudnia2006r.orazart.68§4
o.p.jestniezgodnyzart.2wzw.zart.64ust.1Konstytucji,awskazanyprzepisordynacji
podatkowejtracimocobowiązującązupływemosiemnastumiesięcyoddniaogłoszenia
wyrokuwDziennikuUstawRzeczypospolitejPolskiej.
Rozstrzygnięcietosędziowiemotywowalifaktem,żeprzepisytenierealizowały
wsposóbprawidłowykonstytucyjnieumocowanejzasadypoprawnejlegislacji–zwią-
zanejfunkcjonalniezzasadamipewnościibezpieczeństwaprawnegoorazochronyza-
ufaniadopaństwaiprawa.UZasadytenakazują,abyprzepisyprawabyłyformułowane
wsposóbprecyzyjnyijasnyorazpoprawnypodwzględemjęzykowym.Związanazjas-
nościąprecyzjaprzepisuwinnaprzejawiaćsięwkonkretnościnakładanychobowiązków
iprzyznawanychpraw,takbyichtreśćbyłaoczywistaipozwalałanaichwyegzekwo-
wanie.TrybunałKonstytucyjnypodkreślałprzytym,żeomawianazasadamaszczególnie
doniosłeznaczeniewsferzeprawiwolności.Zwłaszczawprzepisachpodatkowych
ustawodawcaniemożepoprzezniejasneformułowanietreściprzepisówpozostawiać
organommającymjestosowaćnadmiernejswobodyprzyustalaniuichzakresupodmio-
towegoiprzedmiotowego,apodatnikomstwarzaćniepewnośćcodociążącychnanich
obowiązków.Dlaocenyzgodnościsformułowaniaokreślonegoprzepisuprawazwy-
maganiamipoprawnejlegislacjiistotnesąprzytymtrzyzałożenia.Popierwsze–każdy
przepisograniczającykonstytucyjnewolnościlubprawawinienbyćsformułowany
wsposóbpozwalającyjednoznacznieustalić,ktoiwjakiejsytuacjipodlegaogranicze-
niom.Podrugie–przepistakipowinienbyćnatyleprecyzyjny,abyzapewnionabyła
jegojednolitawykładniaistosowanie.Potrzecie–przepistakiwinienbyćtakujęty,aby
zakresjegozastosowaniaobejmowałtylkotesytuacje,wktórychdziałającyracjonalnie
ustawodawcaistotniezamierzałwprowadzićregulacjęograniczającąkorzystaniezkon-
stytucyjnychwolnościipraw”.
PrzeprowadzonaprzezTrybunałanalizaprawnaprzepisówpołączonazostałazkry-
tycznymprzeglądemdotychczasowegoorzecznictwasądówadministracyjnych.Jakpod-
kreślasięwdoktrynie,UkonstytucjaRPorazprzepisyustrojowewyznaczająistotnąrolę
sądomadministracyjnym.(...)wtymzakresieszczególnieistotna,jakwskazałtokilka-
krotnieTrybunał,jawisięzasadaindubioprotributario.Jednakżewobecnymorzecznic-
twiesądowoadministracyjnymobserwujemytendencjędodokonywaniawykładnina
korzyśćfiskusa,nawetgdyprowadzitodoodmiennychrezultatówniżprzewidzianona
podstawiekorzystnejdlapodatnikawykładnijęzykowej”17.TakwięcUnieokreślającza-
sadyindubioprotributario,Trybunałstanowczowskazujenajejsilnekonstytucyjnepod-
stawyorazobowiązekjejstosowania:zaniedopuszczalneuznaćtrzebaanalogicznesto-
sowanienieprecyzyjnychprzepisówpodatkowychczyteżrozszerzającestosowaniejed-
noznacznychprzepisówpodatkowychgdybymiałotonaceluzwiększenieobowiązków
podatkowych”18,jednocześnienieulegawątpliwości,żeopisanazasadamakluczowe
16SprawazeskargikonstytucyjnejRóżyKleiber.
17A.Mariański,Opotrzebie...,s.46.
18Ibidem,s.49.
16