Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
Uczniasposobnymzewszystkichmiaruczynićdotego,
żebyijemubyłodobrzeiznimbyłodobrze
KomisjaEdukacjeNarodowej(1793)
Celemniniejszejpublikacjijestanalizazmianzachodzącychwedukacji
obywatelskiejwPolscepo1989roku,zuwzględnieniemprocesutrans-
formacjikrajuodustrojusocjalistycznegodopaństwademokratyczne-
gooraztrudnościwynikającychzpolskiegocharakterunarodowego.
Edukacjaobywatelskajakozjawiskospołecznejestczymśnowym
wpolskiejrzeczywistości.Upodstawtegoprocesustoiniezawisłość
isuwerennośćpaństwa,acozatymidzie–wolnośćjednostkiwspołe-
czeństwie.Procesymodernizacjispołecznejitransformacjiustrojowej,
któredokonałysięwPolscewciąguostatnichdwudziestulat,zmieniły
społeczeństwo,gospodarkęipaństwojakotakie.Fakt,żeprzezprawie
sześćdziesiątlatPolskabyłakrajempodporządkowanyminteresom
władzytotalitarnej,spowodował,iżpojedynczyobywatelniemiałmoż-
liwościwywieraniawpływunarzeczywistość,wktórejżył.Nieliczne
przykładystowarzyszeń,kółekczylokalnychsamorządówpotwier-
dzałytęregułę,ponieważkażdatakaformabyłaściślekontrolowana
przezwładzęlokalnąlubcentralną.Ponadpółwiekubrakusuwerenno-
ściwpłynęłonapowstanietrudnychwarunkówdobudowanianowych
struktur.
W1989rokuspołeczeństwopolskieniebyłogotowedoprzyjęcia
nowychobowiązków,ponieważzbytdługożyłowuzależnieniuodcen-
tralniewydawanychdecyzji.Przezostatniedwadzieścialatstarałosię
nauczyć,jakbyćspołeczeństwemobywatelskim.Wtymprocesiemiały
udziałzarównounowocześnionestrukturyadministracjipaństwowej,
jakiinneinstytucje,choćbyfundacje.Dużąrolęodegrałytakżewielo-
stronnekontaktysamorządowenaróżnychszczeblachwramachUnii
Europejskiej.
ChcącszerzejrozważyćtematedukacjiobywatelskiejwPolscepo
1989roku,należyzwrócićuwagęnakilkazasadniczychfaktów,które
miaływpływnaobecnystanspołeczeństwaobywatelskiego,jeślimoż-
naotakimmówićwPolsce.Sątotakiekwestie,jak:uwarunkowania
7