Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wstęp
27
prawdanaukowanietriumfujedziękitemu,żeprzekonujeswoichoponen-
tówiskłaniaich,abyujrzeliświatło,aleraczejdziękitemu,żeowiopo-
nenciwkońcuwymierająidorastanowepokolenie,któreznajużtylkonową
prawdę”[9,s.33-34].
W2022r.prominentniprzedstawicielenauksądowychzaprezentowali
tzw.deklaracjęzSydney[10],wktórejokreśliliistotęipryncypiakrymina-
listyki(forensicscience).Wychodzączzałożenia,żekryminalistykajestna-
ukąośladach,owepryncypianakreślilinastępująco:
-aktywnośćiobecnośćgenerująślady,któresąfundamentalnyminośni-
kamiinformacji(Locardaprawotransferuśladów);
-miejscezdarzeniawymaganaukowegopodejścia;
-kryminalistykajestzorientowanakazuistycznieizasadzasięnanauko-
wejwiedzy,śledczejmetodologiiilogicznymrozumowaniu;
-kryminalistykatoocenaustaleńwkontekścieczasu;
-kryminalistykazajmujesiękontinuumniepewności;
-kryminalistykamawielowymiaroweceleiwsparcia;
-kryminalistyczneustalenianabywająznaczeniawkontekściedanej
sprawy.
Taostatniazasadaodnosisiędobiegłych,którzypowinnidziałaćetycznie,
bezstronnie,transparentnieiniezależnie,abroniącswoichopinii,powinni
uwzględniaćkażdąwiarygodnąalternatywę.Wewnioskachpowinnibrać
poduwagęconajmniejdwiealternatywnemożliwości.
Odbiórnauksądowychprzezprawniczychuczestnikówprocesusądowego
stanowiistotnądeterminantętegoprocesu.Wynikibadańsondażowych
przeprowadzonychwlatach2018-2019wskazują,żegeneralnieuczestnicy
procesukarnegotrafnieoceniająnaukowośćiwiarygodnośćposzczególnych
metodidentyfikacji(rys.1).Niemniejjednakniektóremetodysąoceniane
jakonaukoweprzezrelatywniedużąliczbęrespondentów(np.badaniapisma
ręcznego,traseologia,fonoskopia),mimożecechująsiępewnymiobszarami
subiektywizmuwzakresiewyznaczaniacechidentyfikacyjnychiwniosko-
wania.Ponadtodlawiększościmetodidentyfikacjiocenawiarygodnościjest
istotnieskorelowanazocenąnaukowości.Jednakżeprzyoceniewiarygodno-
ścimogąbyćuwzględnianerównieżinneaspekty.Zaliczyćmożnadonich
m.in.postrzeganieprzydatnościorazskutecznościmetodyidentyfikacji,
cowynikazindywidualnegodoświadczeniaoceniającegometodę(m.in.po-
przezuczestnictwowsprawach,wktórychbadaniaprzeprowadzonedaną
metodądostarczyłyprawidłowychlubbłędnychwskazań).Ponadtoczęste
stosowaniemetodywpraktycelubodpowiedniajejprezentacjawmediach
mogąsprzyjaćuznaniujejzawiarygodną[13].
deklaracja
zSydney2022
ocenadowodu
naukowego
MariaKała,DariuszWilk,JózefWójcikiewicz,DariuszZuba