Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
ziomiepojęciowymsąnimświadomeceleiplanypodmiotu.Natomiastnapo-
ziomiesensomotorycznymsątopotrzebypodstawowe.Niemniejobarodzaje
ocen(wynikpoznawczegoprzetworzeniainformacjibodźcowej)możnapotrak-
towaćjakoróżnereakcjenadanytematrelacyjny,atymsamymjakomającetę
samązawartość.Rozważmytępropozycjęnaprzykładzie,którypodajeGriffiths,
tj.emocjigniewu.Przykłademniskopoziomowejocenyjestgniewspowodowa-
nyszturchnięciemkogoś,ktostoiwkolejce,przezosobęstojącązanim.Rap-
towneodwróceniesięszturchniętejosobyiprzybranieprzezniąnmarsowej”
miny,byćmożetakżezaciśnięciepięści,będąceprzygotowaniemdofizycznego
ataku,możnapotraktowaćjakowrodzoną(wspólnąnamizwierzętom)reakcję
nanaruszenieprzestrzeniosobisteji/lubewentualnągroźbęatakunawłasną
osobę.Natomiastkognitywniezłożonygniew,jakoreakcjananiepochlebnąre-
cenzjęczyjegośdziełażycia,byłbyreakcjąnazablokowanieświadomieobrane-
gocelupodmiotu–jegopragnieniazostaniauznanympisarzem.Obateróżne
przykładygniewumożnawidziećjakowzbudzone(chociażnadrodzeinnego
mechanizmu,tzn.różnegoprocesuprzetworzeniainformacji)przezidentyfikację
odpowiadającegotejemocjitematurelacyjnego–nzniewagapomniejszająca
«ja»i«moje»”
85,chociażznaczenieowejpomniejszającejpodmiotzniewagijest
bardzoróżneinierównewobutychprzykładach.
Teoriewielopoziomowejoceny(inneokreślenie,jakiegoGriffithsużywa
wodniesienium.in.doteoriiNussbaumiSolomona)Griffithsuważazanobiecu-
jące”.Nieprzeszkadzamutojednakkrytykowaćichzasprowadzaniewieluróż-
nychrodzajówemocjidojednegotaksonomicznegosystemu.Toostatniejest
wjegoocenienieuprawnione,ponieważabstrahujesięwtensposóbodrodza-
jówpsychologicznychprocesówtworzącychteróżneemocje.Tojestpowodem
określaniatychteoriijakoekologicznych,aniepsychologicznych.Utrzymując,
żenieistniejetzw.typowaemocja,aleraczejróżnejejrodzajelubrodzajeemo-
cjonalnychprocesów,Griffithsuważa,żekażdyznichpowinienbyćbadany
wjegowłasnychterminachiwjegoróżnychmożliwychinterakcjach.Odrzuca
takżetezę,wmyślktórejemocjejakotakiesąintencjonalnieskierowanena
aspektotoczeniawtymsamymznaczeniu
86.Przedmiotembadańwinnybyćjego
85Nawiązujętudopodstawowegotematurelacyjnegoemocjigniewu,októrymwcześniej
pisałam.
86Niejestjasne,comanamyśliGriffiths,piszącontymsamymznaczeniu”intencjonal-
negoskierowaniaemocji.Możnadomniemywać,żechodzićmumożeonwyczulenie”narela-
cyjnytematdanejemocji,czyteżoróżnepotrzebyi/lubcele,którymikierujesiępodmiot
wswojejemocjonalnejreakcji.Iwjednym,iwdrugimprzypadkuwdosłownymsensierze-
czywiściewydajesię,żeemocjeniesąintencjonalnieskierowanenaaspektotoczeniawtym
samymznaczeniu.Próbowałampokazać,żezarównogniewzpowoduszturchnięcia,jakiten
spowodowanynegatywnąrecenzjąmożnapotraktować,jaksugerujeScherer,jakoróżnesposo-
33