Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Najakichpolachodbywająsiępolityczneprzetargiokształtbudżetuijegoosta-
tecznewykonanie?Najogólniejmożnawyodrębnićtrzytakiepola.Pierwszymjest
przetargwprzestrzenigospodarczej,którydotyczystrukturydochodówiwydatków.
Drugimjestprzetargwczasie–dotyczytego,jakrozkładaćbieżąceciężarymiędzy
obecneiprzyszłepokolenia.Trzecimwreszciejestprzetarginstytucjonalny,doty-
czącytego,jakijestzakreskompetencjiróżnychorganówpaństwa–parlamentu,rzą-
du,władzsamorządowych,wydzielonychinstytucji,agendrządowychitp.wrozstrzy-
ganiusprzecznychinteresówwystępującychnapierwszychdwóchpolach.
Przetargwprzestrzenigospodarczejjestoczywisty.Wwarunkachograniczono-
ścizasobówdecyzjaostrukturzewydatków–naprzykład,czytrochęwięcejnasamo-
rząd(obronęlubedukację),amniejnaedukację(lubobronę),czyodwrotnie–jest
wyborem(przetargiem)politycznym.Ograniczonośćśrodków,któremożemyprze-
znaczyćnafinansowanieróżnychwydatków,tojednaktematwychodzącypozastan-
dardowyzakresekonomiidefiniowanejjakonaukazajmującasięalokacjąograniczo-
nychzasobówmiędzyalternatywnezastosowania.Zaspokajaniepotrzebzbiorowych,
takichjakobrona,porządekpubliczny,edukacja,zdrowie,świadczeniasocjalne,wy-
datkinainfrastrukturęgospodarcząitd.,odbywasięprzezuszczupleniemożliwości
konsumpcjiindywidualnej.Redystrybucjadochodunarodowegopoprzezbudżet
państwaniepozostajezatembezwpływunadynamikęgospodarczą.Zjednejstrony
bowiemwydatkinainfrastrukturęgospodarczą,naukęczyedukacjębędąsięprzyczy-
niaćdoprzyspieszeniawzrostugospodarczego.Zdrugiejzaśstrony–imbardziej
zwiększasięudziałredystrybucjidochodunarodowegopoprzezbudżet,tymsłabsze
bodźcedodziałalnościgospodarczejiprzeztosłabszadynamikagospodarcza.
Polaprzetargówokształtbudżetu
•Przetargwprzestrzenigospodarczejdotyczystrukturydochodówiwy-
datków.
•Przetargwczasiedotyczytego,jakrozkładaćbieżąceiprzyszłeciężary
międzyobecneiprzyszłepokolenia.
•Przetarginstytucjonalnydotyczytego,jakijestzakreskompetencjiróż-
nychorganówpaństwa–parlamentu,rządu,władzsamorządowych,wydzielo-
nychinstytucjiiagendrządowychitp.wrozstrzyganiusprzecznychinteresów
występującychnapierwszychdwóchpolach.
Przypodejmowaniudecyzjiinwestycyjnychprzedsiębiorcykierująsięnietylko
rachunkiembieżącychiprzyszłychkosztówicen.Wniemniejszymstopniubiorąpod
uwagęprzyszłemożliwościzbytu,którewystąpiąjużpouruchomieniuobecnieroz-
patrywanychprojektówinwestycyjnych.Kiedyaparatwytwórczyisiłaroboczaniesą
wpełniwykorzystaneiwzrostzatrudnienianieprowadzidowzrostukosztówpłacna
jednostkęprodukcjiikiedysytuacjawbilansiehandluzagranicznegoniegroziosła-
bieniemwaluty,wzrostwydatkówpaństwaprzyniezmienionychjegodochodach,
awięcfinansowanychzdeficytubudżetowego,spowoduje–zgodniezteoriąefektyw-
12