Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
18
I.Pierwszafazamarksizmusowieckiego.Początkistalinizmu
organemrusyfikacjiGruzji,była,podobniejakwielerosyjskichuczelni,
siedliskiemwszelkiegorodzajuniepokojówpolitycznych:zarównopatrio-
tycznehasłagruzińskie,jakteżideesocjalistyczne(rozsiewanem.in.przez
licznychzesłańcówzRosji)znajdowałytamchętnyposłuch.Dżugaszwili
uczestniczyłwjednymzsocjalistycznychkółek,straciłzainteresowanie
dlateologii(jeślijemiałkiedykolwiek)iwiosną1899rokuusuniętyzostał
zeszkołyzpowodunieprzystąpieniadoegzaminów.Pewneśladytejeduka-
cjipozostaływjegopóźniejszejaktywnościpisarskiej:paręcytatówzBiblii
iskłonnośćdokatechetycznegostylu,którazresztąsłużyładobrzewjego
pracypropagandowej(Stalinmiałzwyczajwswoichartykułachiprzemó-
wieniachstawiaćpytania,poczymwodpowiedzipowtarzaćcałątreść
pytania;miałtakżemanięnumerowaniawszystkichswoichpojęćitwier-
dzeń,jakiewygłaszał,dziękiczemuartykułyjegomiałyodrazuformę
łatwądowyuczenia).
OdtegoczasuStalinzacząłżycierewolucjonisty.Brałudziałwzaląż-
kowychformachorganizacjisocjalistycznejwGruzji(ogólnorosyjskapartia
nieistniałajeszczewtymczasie,mimożeformalniew1898rokukilka
osóbwMińskupostanowiłojąpowołaćdożycia).Przezkilkamiesięcyna
przełomie1899i1900rokupracowałjakourzędnikwobserwatorium
geofizycznym,poczympoświęciłsięcałkowicielegalnejinielegalnejpracy
politycznejipropagandowej.Pisywałod1901rokuartykuływnielegalnym
piśmiegruzińskichsocjalistówDBrdzoła”izajmowałsiępropagandąwśród
robotników.Podkoniectegorokuzostałjednymzczłonkówkomitetu,
którymiałkierowaćdziałalnościąpartiiwTyflisie.Wkwietniunastępnego
rokuzostałaresztowanywBatum,gdzieorganizowałdemonstracjęrobot-
niczą.SkazanynaSybir,zbiegłzetapu(czyteżzmiejscazsyłki)ina
początku1904rokubyłzpowrotemnaKaukazie,tymrazemjakoDczłowiek
podziemny”,zfałszywymidokumentami.TymczasemodbyłsięIIZjazd
partiiijejrozłamnadwiefrakcje.Stalinrychłopopowrocieopowiedział
sięzabolszewikamiiwduchuLeninowskiejideipartiipisywałulotki
iartykuły.WGruzjimienszewickafrakcjaniemalcałkowiciepanowała
wpartii;przewodziłjejNoahŻordania,największyautorytetwśródkauka-
skichmarksistów.Bolszewicybyliniewielkąmniejszością.Stalinprzezczas
jakiś,wlatachpierwszejrewolucjirosyjskiej,działałwBakuistałsiędzia-
łaczempartyjnymwskaliogólnokaukaskiej.
Miałojednakowożminąćjeszczekilkalat,nimwszedłnaarenęogól-
norosyjskiejpolitykibolszewickiej.Wprawdzieuczestniczyłwkonferencji
partyjnejwTammerforsie,anastępnie-jakojedynybolszewikzGruzji