Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
RozdziałI
TwórczośćSzymonaMajchrowiczaobejmujetraktatpolityczno-historyczny
Trwałośćszczęśliwakrólestwalboichsmutnyupadek,wolnymnarodomnaoczy
stawionanautrzymanienieoszacowanejszczęśliwościswojej,powstałynazamó-
wieniearcybiskupalwowskiegoWacławaHieronimaSierakowskiego.Jezuitana-
pisałgowPrzemyślu,wydałzaśwczterechtomachweLwowiezrokiem1764
oznaczonymnakarcietytułowej.Dziełobyłowykorzystaneprzezniegowcha-
rakterzepodręcznikawkolegiumprzemyskim3.Jezuitanakrótkoprzedswoją
śmierciąprzygotowałdrugąredakcjętekstu,któraukazałasiędrukiemwKaliszu
w1783roku.Traktatwydałaoficynaprymasowska.Możnawięcprzypuszczać,
żepisarztraktowałpierwszeswojedziełojakonajbardziejistotnedlapisarskiego
dorobku.
Najegozawartośćskładająsięczteryksięgiicz.IiUpadłekrólestwa,cz.IIi
Szczęśliwośćnarodupolskiego,cz.IIIiZnakiiprzyczynytrwałościkrólestwalbo
ichupadku,ostatniaczęśćnositytułTrwałośćalboupadkukrólestwsposoby,któ-
rymiwszczęśliwościtrwająalbonieszczęśliwieginą.Opasłytraktatliczyponad
1600stron.Majchrowiczwłaśniejakopisarzpolitycznyzwróciłuwagębadaczy
literaturyihistoryków.Jegoinnepismatworzonewduchudewocyjnymniedo-
czekałysięjeszczeprofesjonalnychodczytań,mimoże,wnioskującpoliczbie
pośmiertnychwydań,funkcjonowałydłużejniżTrwałośćszczęśliwakrólestw
wobieguczytelniczym.
NajczęściejwydawanymutworemMajchrowiczabyłpopularnymodlitewnik
PoczątkiżycianiebieskiegonaziemiiprzezzłączeniezBogiemiświętymiJego,na
każdydzieńwtygodniusposobemmisyiS.J.zwyczajnymrozłożone.Książeczka
ukazałasięwPrzemyśluw1772roku,anastępniewBerdyczowiew1778iKra-
kowiew1797roku.WXIXwiekuwznawianojąjeszczesiedemrazy.Ostatnie
wydaniemodlitewnikaprzypadarównowsetnąrocznicęśmierciMajchrowicza.
ModlitewnikzostałprzetłumaczonywkońcuXVIIIwiekunajęzykukraiński,tak
bykorzystaćmoglizniegogrekokatolicy4.Cenzurarosyjskawlatach1872-1884
czterokrotniezakwestionowaławcałościmodlitewnikMajchrowiczainiedopu-
ściładooficjalnegoobieguksięgarskiegonaterenachbyłegoKrólestwaPolskie-
go,uznającgozanarzędzieantyprawosławnejpropagandy5.
3
Zob.R.Pelczar,Działalnośćoświatowo-kulturalnajezuitówwdiecezjiprzemyskiejwXVI-
XVIIIwieku,Przemyśl1990,s.82.
4
Zob.SzymonMajchrowicz,Naczatkiżytyjanebesnahonazemły:czerezsojedyneyjesoBohom
iświatymiJego,b.m.ib.r.
5
Zob.J.Kostecki,M.Rowicka,Granicewolnościsłowawzaborzerosyjskimwlatach1865-1904,
Warszawa2006,passim.
14