Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wprowadzenie,czyliopytaniachimetaforachbadawczych
czeniepoznawcze,któremożemyzapisaćjakometaforęstrukturalną,np.nprzedsię-
biorstwojestmechanizmem,zapomocąktóregozarządzającynimsąwstaniepodej-
mowaćdecyzjemającenaceluoptymalizacjępoziomukosztówtarcia,tj.kosztów
transakcyjnych”.
Powyższemuontologicznemuużyciumetaforwewnątrzkażdejznichtowarzy-
sząmetaforystrukturalne,cojestkonsekwencjąuznaniaprzedsiębiorstwaza(samo-
istny)systemfunkcjonującywramachwiększychsystemówspołeczno-gospodar-
czych(dóbr,branżczyklaswłasności).
Opisufunkcjonowaniaprzedsiębiorstwawposzczególnychmetaforachdoko-
nanoprzyużyciumetaforncegieł”iichnspoiw”tworzącychmetaforęwyższego
(niższego13)rzędu:nobiektubadańjakobudowli”.WkażdejjednakzteoriiNEI
czyminnymsąposzczególnencegły”iichnspoiwa”,cowynikazróżnicbudowli
ichobszarówbadawczych.
CoprawdakażdazteoriiNEIanalizujeszeregkategorii(pojęćiprocesów),ale
każdaznichprzypisujegłówneikluczoweznaczeniejednejznich.Kluczowymi
kategoriami(ncegłami”)wposzczególnychteoriach14są:
`
wteoriiwyborupublicznego(jakicałejNEI)-instytucje,
`
wteoriiprawwłasności-prawawłasności(uprawnieniawłasnościowe),
`
wteoriiagencji-relacje(procesy)agencji,
`
wteoriikosztówtransakcyjnych-kosztytransakcyjne.
Wymienionekluczowekategorieposzczególnychteoriistająsięniejakowspo-
sóbautomatycznyncegłami”budowliposzczególnychmetafor.Takisposóbwyzna-
czenia(wskazania)ncegieł”determinujejednocześnietreśćnspoiw”ichłączących,
coniejesttożsamezichtradycyjnymrozumieniemutożsamiającymmetaforębu-
dowlizmetaforąsystemu.nCegłami”inspoiwami”niesąbowiem,jakwmetaforze
systemu,jegoelementy(obiekty,zasobylubprocesy)irelacjemiędzynimi.nCegła-
mi”,jakjużwspomniano,sąkluczowedladanejteoriikategorie(pojęcialubproce-
sy),nspoiwami”zaśrelacje15łączącejezncegłami”.Azatemnspoiwami”łączącymi
ncegły”wposzczególnychteoriachsą:
`
wteoriiwyborupublicznego-relacjełącząceinstytucjezposzczególnymibran-
żowymiiwłasnościowymiklasamiprzedsiębiorstw,skutkującefunkcjonowa-
niemfirmwistotnieodmiennych,różnych(budowlach)otoczeniach(systemach
nregułgry”)instytucjonalnych,
13Metaforawyższegorzędułączymetaforyncegieł”inspoiw”wmetaforębudowli.Metafora
niższegorzęduopisujewewnętrzneelementymetafor:systemu,teatru/dramatu,dramatu/teatruime-
chanizmu.
14Analogicznegoprocesuwskazaniancegieł”jakokluczowychkategoriiinnychalternatywnych
teoriiprzedsiębiorstwadokonanowrozdziale7.
15Analogicznegoprocesuwskazanianspoiw”alternatywnychteoriiprzedsiębiorstwadokonano
wrozdziale7.
24