Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Wprowadzenie,czyliopytaniachimetaforachbadawczych
obszarubadawczegoteoriiprzedsiębiorstwa.Prawawłasności(uprawnienia),jak
irelacjeagencjisąbowiemkonsekwencjązarównoformalnychinstytucji(kodeksy,
ustawyczyrozporządzenia),naktóreindywidualneprzedsiębiorstwaniemająbez-
pośredniegowpływu,jakidecyzjipodejmowanychprzezwłaścicieliimenedżerów,
przyjmującychnp.formęstatutówspółek,umówopracę,kontraktówhandlowych
czyregulaminów.Poziomnaktywności”(możliwychdecyzjitworzącychróżnebu-
dowle)ncegieł”inspoiw”jestzróżnicowanywzależnościodbranżowejiwłasno-
ściowejklasyprzedsiębiorstw(a).
Wmetaforzemechanizmunspoiwa”mającharakternaktywny”,tj.zależny
głównieoddecyzjiwłaścicielii/lubmenedżerówprzedsiębiorstw(a),decydując
opoziomachskładowychiłącznychkosztówtransakcyjnych(ncegieł”).Oczywiście
poziomnaktywności”(możliwościwyborubudowli)nspoiw”uzależnionyjestod
ograniczeńbędącychkonsekwencjąkonkretnych,zróżnicowanychotoczeńinstytu-
cjonalnych(budowlinsystemówregułgry”).
nPasywność”i/lubnaktywność”nspoiw”zperspektywy(możliwościwpływu)
przedsiębiorstw(a)prowadzidoodmiennościznaczeniowejncegieł”inspoiw”wpo-
szczególnychmetaforach.
„Cegły”i„spoiwa”wmetaforzesystemu
Tradycyjniepojmowanepodejściesystemowepowinnoprowadzićdouznaniaza
ncegły”tejmetaforyprzedsiębiorstwawrazzinnymipodmiotamijakoelementy
systemuspołeczno-gospodarczego,zanspoiwa”zaśinstytucjewyznaczającerelacje
(nregułygry”)międzynimi.Autordokonujenodwrócenia”orazrównoczesnejzmia-
nyelementówirelacjiwramachpodejściasystemowego.Wujęciuautorancegłami”
wtejmetaforzesązewnętrznewobecprzedsiębiorstwainstytucjejakokluczowa
kategoriaobszarubadawczegocałejnowejekonomiiinstytucjonalnej,nspoiwami”
zaśpasywne17relacje(powiązanieich)ześciśleokreślonymiklasamiprzedsiębior-
stw(a),rodzajamidostarczanychdóbr,branżowymiiwłasnościowymi.Dlateorii
przedsiębiorstw(a)istotnajestnietylkotreśćposzczególnychinstytucji,aletak-
żeichpowiązaniezdanąklasąprzedsiębiorstw(a),wwynikubowiemtychrelacji
(nspoiw”)następujeinstytucjonalnewyodrębnienieróżnychklas(budowli)przed-
siębiorstwróżniącychsięistotnąodmiennościąn(pod)systemówregułgry”.Innymi
słowy,relacjete,nszatkując”18pionowoipoziomocałysystemspołeczno-gospodar-
17Dlaprecyzjizrozumieniapowtórzmy.nPasywne”zperspektywyprzedsiębiorstwaznajdująsię
pozaprocesemdecyzyjnymwłaścicieliczymenedżerówprzedsiębiorstwa.Relacjeteprzyjmującha-
rakternaktywny”(jakowyborypodejmowanewprocesachpolitycznych)zpunktuwidzeniaobszaru
badawczegoinstytucjonalnejteoriipaństwa.Uzasadnienierozróżnienianpasywności”inaktywności”
nspoiw”wposzczególnychmetaforachinstytucjonalnejteoriiprzedsiębiorstw(a)iichpowiązaniazob-
szaramibadawczymidyscyplinnaukioekonomiizawartowpunkcie2.2.1zakończeniaksiążki(tab.8).
18Procesiomówienienszatkowania”otoczeniainstytucjonalnegoprzedstawiononarys.10wroz-
dziale3.
26