Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
tynuacjąbogatejtradycjifilozofiiorazsocjologiikulturyicywilizacji(Oswald
Spengler,FeliksKoneczny,ArnoldToynbee)
4
.Islamwniósłwieledocywili-
zacjizachodniejEuropyzarównowsensieintelektualnym,jakikulturo-
wym
5
.WedługmuzułmanówświatZachodutoprzestrzeńchrześcijańska
6
.
Licznimyślicielemuzułmańscyuważają,żeZachódniemusibyćwcale
wrogiem,żemożnaznimwspółpracować,np.dlapokojunaświecie,aleza-
chowującwłasnątożsamośćiniezamykającoczunajegowady
7
.
JanPawełIIprzypominał,żekulturastanowitęszczególnąformę,wktó-
rejludziewyrażająirozwijająswojezwiązkizestworzeniem,zinnymiludź-
miorazzBogiem,tworzączespółwartościcharakteryzującychnaród,oraz
cechokreślającychgo.Nieutożsamiałsięzżadnąkulturą,alebyłotwartyna
wszystkiekultury
8
.
Papieżprzychylałsiędonajczęściejspotykanegorozróżnieniakulturyna:
materialną–oznaczającązespółdóbrmaterialnychorazśrodkówiumiejęt-
nościprodukcyjno-technicznychspołeczeństwa;duchową–czylirecepcją
trwałychwartościinorm,pozwalającączłowiekowizachowaćpoczucie
transcendencji,atakżeogółdziełnaukowych,literackichiwytworówsztuki
stanowiącychdorobekludzkościwdanymokresiehistorycznym;moralną–
związanązposzanowaniemżycialudzkiegoodchwilipoczęcia,poszanowa-
niemmałżeństwawjegojednościnierozerwalnej,stałościrodziny;społeczną–
obejmującąwzoryzachowań,normyregulującewzajemnestosunkipo-
międzyjednostkamiigrupami,stanowiącąstylżyciawspólnego,charak-
teryzującąiokreślającąspołeczeństwo,jakrównieżstymulującąstosunki
międzyludzkie,abyosiągnąćprawdziwieludzkipoziomżycia,wyrażającą
sięwprawie,kodeksach,ustrojuizinstytucjonalizowaniu,obecnąwspołe-
czeństwiepoprzezprzestrzeganieprostychnakazówizakazówujętychwpra-
wodawstwiepaństwowymimiędzynarodowym–obokpisanychistniejątak-
1111111
4
J.Mikołajec,Islamaprzestrzeńgeograficzna–refleksjahistoriozoficzna,„NSVD”2016,z.1,
s.148,przyp.6;zob.M.Aydin,Ç.Özen,Civlizationalfutures:ClashesOralternativevisions
intheageofglobalization?,„Futures”2010,t.42,nr6,s.545-552;A.Wojciuk,Kultura
wteoriachstosunkówmiędzynarodowych.W:Kulturawstosunkachmiędzynarodowych,t.1,
red.nauk.H.Schreiber,G.Michałowska,Warszawa2013,s.30.
5
E.Sakowicz,CzyislamzagrażaEuropie?W:ChrześcijańskaEuropa.Wykładywygłoszone
wStudiumDuchowościEuropejskiejprzyCentrumKulturyKatolickiegoStowarzyszenia„Civi-
tasChristiana”wlatach1999-2002,red.nauk.S.Urbański,Warszawa2003,s.176.
6
Tenże,Chrześcijaniewkrajachislamu,„PrzeglądPowszechny”(„PP”)2010,nr6,s.32.
7
A.Marek,A.S.Nalborczyk,Niebójsięislamu.Leksykondladziennikarzy,Warszawa2005,s.120.
8
P.Poupard,Wiaraikultura–współczesnewyzwania,http://www.orrk.pl/kongresytema-
tyczne/kultura/wypowiedzi-kocioa-2804/406-wiara-i-kultura-wspoczesne-wyzwania
(4.04.2016);zob.W.J.Korab-Karpowicz,Traktatpolityczno-filozoficzny,Kęty2015,s.18.
42