Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
tradycjijudaistycznej-żeświatmoralny,narzuconywoląnietykalnegoinarzucającego
prawomoralneBoga,jestnietylkouniwersalnieobowiązujący,bowiemjestnienegocjo-
walny,lecztakżemoralnierówny,bowiemwypływającyzPrzymierzaJahwezkażdym
indywidualnymczłowiekiem.ByłotoprzymierzezBogiem,którypoprzezwcielenie
stałsięinkarnacjąpierwiastkaboskościwczłowieku,każdymczłowiekuwhistorii,
astądpoprzezodniesieniedonieskończonościBogazapewniłmurównośćwewnątrz
historiiświata.
ChronienietegoPrzymierzamoralnegowhistoriiludzkiejbyłozatemzadaniem
ludzkiegorozumupraktycznego,wtymrozumupolitycznego.Mówiącinaczej,tylko
takiustrójbyłustrojemlegitymowanym,któryzapewniałwarunkipielęgnowaniasu-
mieniadlajegomożliwejkontemplacjiPrzymierza.Nielegitymowanymzaśbyłtaki,
wktórymtakiepielęgnowaniewrażliwegomoralnegosumieniabyłoniemożliwe.To
stanowiłoistotęChrystusowegoradykalnegopodziałunancoboskieBogu,cocesarskie
cesarzowi”rozwiniętegowpełnąteoriesacrumiprofanumuśw.AugustynawPaństwie
Bożym.
Wramachtradycjiautonomicznegorozumurozdzielenieświatamoralnegoodnatu-
ralnegozostałodokonaneostatecznieprzezGreków.Dlategotradycjabiblijna,judeo-
chrześcijańskaitradycjagreckastanowiądwafilarybudowaniazrębówustrojuopartego
naograniczonejprawemwyższymkoncepcjiwładzyirządówmoralnejrównościwobec
prawa.Izraelwtymprzełomieodegrałrewolucyjnąrolę,bowiemteologiaIzraelaodsło-
niła,mocąObjawienia,wśródprymitywnegoludupustynitakiehoryzontyteologiczne
imoralne,którychoszałamiającagłębiawydajesięniewyjaśnialnawkategoriachludz-
kiej,materialistycznejewolucji87.Cowięcej,byłaonaprzełomowabardziejniżgrecka
koncepcjamoralności,któraniewykraczałapozakosmologięnieustannychcyklówne-
gocjacyjnychzbogamiiwłaściwegopostępowania,abyichnieobrazić.Izraelodkrył
Bogaosobowego,zawierającegoPrzymierzezludemIzraela.ChoćtoPrzymierzebyło
kolektywneiwydajesię,żetodopierochrześcijaństwouczyniłozniegodobitnieindy-
widualistycznePrzymierzezkażdymczłowiekiembezwzględunajegostatuswjakiej-
kolwiekdziedzinieżycia,tokategoriaPrzymierzaBogaosobowegoitranscendentnego
zczłowiekiembyłarewolucjąrozbijającąfatalizmwładzypolitycznej.
ImiętegoBogabrzmiałoJahwe-nJestem,któryjestem”88.Bógmówiłosobietyle,
ilechciał,leczzawszepozapojęciamiodnoszącymisiędojakiegośantropomorfizują-
cegopojęciaczyrelacji,bardziejpoprzeznegatywneichzdefiniowanie.Jegoimięozna-
czało,żeBógtenjestniepojętyitranscendentny,pozazasięgiemludzkiegoumysłu.Imię
Bogastanowiłowswojejistociezakazjegoantropomorfizowania.WtymsensieJahwe
niebyłaniwsensieetymologicznym,aniegzegetycznymimieniemwłasnym,określają-
cymiwskazującymjakiśkonkretnyprzedmiot,czyteżokreśleniemspecyficznejrelacji.
Imiętooznaczaławyznawanązdziękczynieniemiczciąpodstawęzdarzeniazbawcze-
go,któregoliterackiewyjaśnieniezostałoprzedłożonewnajstarszymbiblijnymopowia-
daniuoEksodusie.Ponieważwypowiedzi,mogąceuchodzićzapodanieswegoimienia
87
Zob.natentematfascynującyesej:C.Murray,JewishGenius,nCommentary”2007,Aprilhttp://
www.commentarymagazine.com/article/jewish-genius/(3.04.2013)
88
KsięgaWyjścia3,14:DixitDeusadMoysen:Egosumquisum.Ait:SicdicesfiliisIsraël:Quiest,
misitmeadvos.LXX:Kopεxπεν}θε{gπP{gΜωUσ\νTγþεrμl}œνKopεxπενo‹TωgTPεqgToqgUsoqgΙσPoηλ
}žνBπÝσToλKÝνμεπP{g‰μAg.
48