Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
22
I.Genezaimiejscewpolitycekryminalnejleczniczychśrodkówzabezpieczających...
dwakierunki:środkiśredniejmocy-środkikarne23,mediacja24iprobacja25-
orazwłączaniedotreścikariśrodkówkarnychzakazówiobowiązkównastawio-
nychnaograniczeniewpływuczynnikówetiologiiindywidualnej.Tymsamym
stworzonomożliwościograniczeniastosowaniaefektywniewykonywanychkar
pozbawieniawolności,aoweśrodkiśredniejmocywzbogaconokomponentem
terapeutycznym,comogłomiećznaczeniezwłaszczawówczas,gdyczynnikiin-
dywidualnejetiologiipowiązanebyłyzdwomapodstawowymiuzależnieniami:
alkoholizmeminarkomanią.Tozkoleidałoasumptdonowejgeneracjiśrod-
kówzabezpieczających,którychnovumpolegałonatym,żenadanoimwyraźny
charaktermedykalny,wskazującwprostwodnośnychprzepisachjakoichtreść
terapię,terapięuzależnieńileczeniepsychiatryczne(uchyloneart.93-98k.k.
iart.93a-gk.k.).Różniąsięwięconeistotnieodklasycznychśrodkówzabez-
pieczających,któremiałycharaktereliminacyjny,polegającynaprostejizolacji,
znamionowałjepesymizmpenitencjarny,byłyobciążonetotalitarnyminalecia-
łościami,aautorzyprzeprowadzającyichkrytykęwdoktryniemarksistowskiej
traktowalijejakozakamuflowanąformęutrzymaniawryzachzmarginalizowa-
nychwarstwspołecznych26.
Silnyelementmedykalnyodcinałjetakżeoddwóchinstytucjiznanychko-
dyfikacjiz1969r.:ośrodkówprzystosowaniaspołecznego(któreprzezkryty-
kówwlatach80.postrzeganebyłyjakodrugakara,dotegotylkoczęściowo
oznaczonawczasie)inadzoruochronnego(wktórymzkoleidopatrywanosię
głównieelementukontrolipomimotego,żewjegotreśćwpisanebyłotakżeku-
ratorskieHwzmacnianiespołeczne”)27.Obydwieinstytucjezostaływyrugowane
zKodeksukarnegonapoczątku1990r.28Współcześniewyraźnymprzejawem
medykalizacjijestart.93a-gKodeksukarnego,którywszedłwżycie1lipca
23MirosławaMelezini,Środkikarnejakoinstrumentpolitykikryminalnej,Temida2,Białystok
2013.
24EwaBieńkowska,Poradnikmediatora,WydawnictwoZrzeszeniaPrawnikówPolskich,War-
szawa1999.
25AndrzejBałandynowiczposługujesięterminemHkarypośrednie”izaliczadonichkarę
ograniczeniawolności,karęgrzywnysamoistnej,nadzórrezydencjalnyinakazleczenia-Proba-
cja.Resocjalizacjazudziałemspołeczeństwa,WydawnictwoPrawoiPraktykaGospodarcza,Warsza-
wa2006,s.87.
26IgorAndrejew,LeszekLernell,JerzySawicki,PrawokarnePolskiLudowej,Wydawnictwo
MinisterstwaSprawiedliwości,Warszawa1950,s.299,300;AleksandraFlatau-Kowalska,Środki
zabezpieczające…,s.217inast.
27MichałPorowski,AndrzejRzepliński,Ogranicachreformywięziennictwa,w:StanisławWal-
czak(red.),Sporywokółreformywięziennictwa,WydawnictwaUniwersytetuWarszawskiego,War-
szawa1985,s.17.
28Ustawaz23lutego1990r.ozmianieKodeksukarnegoiniektórychinnychustaw(Dz.U.
z1990r.Nr14,poz.84).