Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Rozdział1.Prawoprocesoweaprawopodmiotowe
czasowejliteraturzeprocesucywilnegowyrażanopogląd,żeprawo
procesowecywilne,takjakprawoformalnewogóle,niemożeistnieć
bezprawamaterialnegocywilnego,ponieważpostępowaniecywilne
(procescywilny)niejestinstytucjąabstrakcyjną,istniejącąsamąwsobie
idlasiebie,leczspełniaokreślonąfunkcjęwzakresierealizacji
iochronystosunkówprawacywilnegoipokrewnychdziałówprawa51.
Dlategoteżprzyjmowano,żezasadynaczelneprocesucywilnegomuszą
odpowiadaćzasadomiinstytucjomprawacywilnegomaterialnego
itychdziałówprawa,zktórychzakresustosunkiprawnesąchronione
wpostępowaniucywilnym52.Jednakobecnieodchodzisięjużodupa-
trywaniawprzepisachprocesowychjedynierolisłużebnej(pomocni-
czej)względemnormprawamaterialnego.Wskazujesię,żeniemożna
oceniaćcharakteruprzepisówprocesowychwoderwaniuodkonstytu-
cyjniezagwarantowanegoprawadosądu53.Dlategoobecniewskazuje
się,żeprawoprocesowecywilnejestwzględemprawamaterialnego
odrębneiautonomiczne.Mabytsamodzielnyisłużytemusamemu
celowicoprawomaterialne,różniącsięjedyniesposobemoddziaływania
naregulowaneprzezsiebiestosunkiprawne54.Zapatrywanietowydaje
sięwłaściwe,zwłaszczaprzyuwzględnieniupowszechnieprzyjmowa-
negownaucepolskiejzupełnegoiścisłegorozdziałunormprocesowych
odmaterialnoprawnych55.Rozdziałtenjestprzyjmowanyprzeznaukę
51J.Jodłowski,J.Lapierre(w:)J.Jodłowski,Z.Resich,J.Lapierre,T.Misiuk-Jodłow-
ska,K.Weitz,Postępowanie...,Warszawa2007,s.28.
52Tamże.
53T.Wiśniewski,Przebieg...,s.28.Szerszerozważanianadznaczeniempojęcia
prawadosąduzamieszczonesąwrozdz.2.4.1.
54T.Ereciński,ZnaczeniefrancuskiegoCodedeprocèdurez1806rokudlarozwoju
procesucywilnegowPolsce,CHP2005,z.2,s.133orazM.Waligórski,Procescywilny.
Funkcjastruktura,Warszawa1947,s.9inast.
55K.Osajda,Nadużycieprawawprocesiecywilnym,PS2005,nr5,s.72inast.oraz
J.Jodłowski,J.Lapierre(w:)J.Jodłowski,Z.Resich,J.Lapierre,T.Misiuk-Jodłowska,K.
Weitz,Postępowanie...,Warszawa2007,s.30inast.,którzytłumaczą,żezakryteriaroz-
graniczającenormymaterialneinormyprocesowetrzebaprzyjąćfunkcjędanejnormy,
atędeterminujeskutek,jakimaonapowodować.Jeśliwywołujeskutekwsferzepostę-
powania,należyjąuznaćzanormęprocesową,jeślinatomiastwywołujegobezpośrednio
wsferzestosunkówspołecznych,którychdotyczy,jestnormąmaterialną.Otymzaś,jaki
skutekwywołujedananorma,decydujejejdyspozycjawskazująca,jakiekonsekwencje
prawnewynikajązokreślonejhipotezywraziejejskonkretyzowaniasięwokreślonym
wypadku.Wostatecznymwięcrezultaciedyspozycjanormyprawnejdecydujeojej
charakterze.Rozróżnienie,czydananormajestnormąprocesową,czynormąmaterialną,
maznaczenienietylkoteoretyczne,aleipraktyczne,charakternormymożebowiem
30