Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Refleksjairefleksyjność
23
zachodzipodczasrefleksjiwdziałaniuinatematdziałania.Refleksjetemogą
teżwystępowaćniezależnie.RefleksjawujęciuDonaldaSchönastajesięme-
chanizmemdlabudowaniaosobistegoizawodowegorozwoju35.
DlaJenniferMoonrefleksyjnośćjestprocesemmyślowym,którysłuży
dążeniudoosiągnięciajakiegoścelu,dorozwikłaniabardzoskomplikowa-
nychzagadnień.Możnateżdziękirefleksyjnościrozstrzygaćproblemy,dla
którychniemaoczywistychrozwiązań.Moonrównieżopisujezwiązekre-
fleksyjnościzuczeniemsię.Procesuczeniaujmujewetapy:odnotowaniein-
formacji,nadanieimsensu,wytwarzanieznaczeń,przepracowanieichoraz
uczeniesiętransformacyjne.Odnotowaniewiedzypoleganajejzauważeniu
orazzapamiętaniu,gdziemożedojśćdomodyfikacji,treścimogąuleczmia-
nie.Połączenienowejwiedzyzposiadanąjestetapemnadaniasensu.Począ-
tekmyśleniagłębszego,refleksyjnegozaczynasięodwytwarzaniaznaczenia,
cojestrównoznacznezwyjściempozadotychczaszgromadzonedane.Prze-
pracowanieznaczeniapoleganapowiązaniunowowytworzonegoznaczenia
zinnymi.Uczeniesiętransformacyjnepoleganamożliwościdokonywania
zmianwwiedzyjużnabytej36.Refleksyjnanaukapoleganaponownymprze-
tworzeniuwiedzy,analizowaniu,tłumaczeniu37.
KoncepcjaJerome’aBrunerazakładarefleksjęnadzdarzeniami.Sytua-
cje,któresięwydarzyły,skłaniajądoichanalizowania,wymuszająichpróbę
opisu-budujesięnarracja,którastajesiędyskursemnadanytemat.Jerome
Brunerpisze:nNarracjajestdyskursempodejmowanymzawszezokreślone-
gopowodu.Jejspecyfikąjestsekwencjamającychznaczeniezdarzeń,które
dotyczątegoconieoczekiwane,niepewne.Istotąnarracjijestwyjaśnienie
tajemniczego,zaburzającegorównowagępierwiastka”38.Refleksjapolegana
analiziedanegozdarzeniawświetlekontekstówisytuacjiokolicznej.We-
długBrunerainterpretacjazdarzeniazależnajestodstanuemocjonalnego
orazpunktuwidzenia,przekonań,jestdokonywanaprzezichpryzmat.Nar-
racja,namysłnadzdarzeniemstajesięposzukiwaniemodpowiedzinapyta-
nia,którewjejtokusiępojawiają.Poszukiwaniasłusznościodpowiedzisą
podstawądomodyfikacjizachowańistrategiidziałaniawkonkretnejsytu-
acji.Brunerwskazuje,iżżadnanarracjaniemajedynejinterpretacji.Okre-
ślonezdarzeniepodlegawięcwielokrotnejanalizie.Centralnympunktem
narracjijestskupiającyzainteresowanieosobyproblem,aistotnąrolęod-
grywaświadomainterpretacja.Właśnieświadomośćnamysłudajepodstawę
35Por.M.Chrost,Refleksyjnośćwwychowaniu,s.137.
36Por.A.Perkowska-Klejman,Refleksyjnośćwkontekście,s.5.
37Por.A.Perkowska-Klejman,Uczeniesięiedukacja,s.2.
38J.Bruner,Kulturaedukacji,Kraków2006,s.163-164.