Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
Hermeneutykaierotyka
25
znakustrukturalizmuzaczęłotowarzyszyćcorazwiększeznużenie
sztywnościąnaukowychformułekinudądoskonaleprzewidywalnych
schematów,wktórychwszystkoznajdowałozgóryupatrzonemiejsce.
Owacorazsilniejdającawówczasosobieznaćnpotrzebapoluzowania
teorii”,któraznalazłasięugenezypoststrukturalizmu,wbrewpozo-
rom-awiemytodziśrówniedobrze-niedotknęłatylkosystemowych
skłonnościnarratologów,naseptycznych”poetyklingwistycznychczy
mrzonekgeneratywistówouniwersalnychgramatykachliteratury.Po-
jawiłasiętakżewobszarzehermeneutyki,owocującrozpoczynającym
sięrównieżwtamtymczasietzw.kryzyseminterpretacji10.Wpraw-
dziestrukturaliściniezajmowalisięproblemamiinterpretacji,wpro-
wadzającnawetbardzokategorycznerozróżnieniemiędzyobszarami
wpływówhermeneutykiipoetyki,iwprawdziehermeneutów(pozaje-
dynymmożePaulemRicoeurem)niespecjalnieinteresowałyproble-
myanalizylingwistycznejtekstu.Jednakwspólnymobiektemataków
poststrukturalistówstałosiętakmyśleniesystemowewhumanistyce,
jakortodoksjatradycyjnejhermeneutyki,zaśatakinateorięliteratu-
ry(początkowojedyniewymierzonewuniwersalność,całościowość,
obiektywnośćitp.naukowejteoriispodznakustrukturalizmu)-sku-
mulowałysięostatecznie(jakdobitniewykazałatotoczonajużnapo-
czątkulat80.wStanachZjednoczonychdyskusjapt.nZaiprzeciw
Teorii”)watakachnateorięinterpretacji.ZarównoBarthes,jakiDer-
ridabraliwtymantyteoretycznymruchużywyudziałidlaobydwu
teżproblematycznośćtradycyjniepojmowanejinterpretacjistałasięod
samegopoczątkukwestiąnajważniejszą,choćwlatach60.niebyłoto
jeszczezapewnetakwyraźniewidoczne.Obajrównieżświetniezda-
walisobiesprawęztego,żeprawdziwiedotkliwakrytykatradycyjne-
goparadygmatumusiłączyćsięzszokiem-wstrząsem,którymoże
zaistniećjedyniepoprzezskojarzeniezesobącałkowicieniezbieżnych
porządków.PodobniejakDerrida,takiBarthes-równiepilnyuczeń
NietzschegoiFreuda-dobrzewiedzieli,żeciosprawdziwieskutecz-
nymusibyćbardzomocnywswojejradykalności,zadanywmiejsce
(alboraczejzmiejsca),któregoprzeciwnikwcalesięniespodziewa.
Stądwzięłosięwłaśnieowobulwersującewtargnięciedyskursumiło-
snegowdyskursnaukowy,połączenieerotykizhermeneutyką,atek-
stualnościzseksualnością.
10Szerzejpisałamnatentematwksiążcept.Dekonstrukcjaiinterpretacja,Kra-
ków2003.