Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
praktycznej3,zdająsiępotwierdzaćsłusznośćpowyższychobserwacji.Wpolskiej
literaturzedotyczącejdydaktykiakademickiej,dydaktykiszkoływyższejwidaćwyraźny
niedostateknamysłunadjejpodstawamiteoretycznymi.Rozprawatawzamierzeniu
mawyjśćnaprzeciwdostrzeżonympotrzebom.
Pierwszymcelempodjętejpracyjestukazaniespecyfikiakademickiego
kształceniaorazujęciedyscyplinarnedydaktykiakademickiej.Wtymmiejscu
chciałabymuczynićważnąuwagęterminologicznądotyczącątego,jakrozumiem
pojęciedydaktykiakademickiej.Wliteraturzeprzedmiotuprzyjmowanesąróżne
podejścia.ZdaniemS.Palki4dydaktykaakademickajestczęściąskładowądydaktyki
szkoływyższej.„Dydaktykaszkoływyższej”wtymujęciujestpojęciemnadrzędnym,
gdyżzwiązanajestzrefleksjąnadkształceniemwszkołachwyższychzarówno
zawodowych(nadającychabsolwentomtytułlicencjata),jakiwszkołachwyższych
posiadającychstatusakademicki,czyliwuniwersytetachiróżnegotypuakademiach.
Zdaniemautoratermin„dydaktykaakademicka”odnosisięprzedewszystkim
dokształcenianauniwersytetachiwakademiach,gdyżtamproceskształcenia
studentówzwiązanyjestzrozwijaniemnaukiiprowadzeniembadańnaukowych.
Wpodobnymrozumieniudlapodkreśleniahistorycznychkorzenikształcenianapoziomie
wyższymodbywającymsięwakademiachiuniwersytetachpojęcia„dydaktyka
akademicka”używaD.Skulicz5.Dlaautorki„dydaktykaszkoływyższej”matakże
szerszeznaczenie,gdyżodnosisiędokształceniawszkołachwyższychróżnegotypu.
Inaczejjestjednakwtradycjachinnychpaństw.Wjęzykuniemieckimnie
marozróżnieniapomiędzy„dydaktykąakademicką”,„dydaktykąuniwersytecką”
a„dydaktykąszkoływyższej”.NaterenieNiemieciAustriiużywasiępojęcia„dydaktyka
szkoływyższej”(
Hochschuldidaktik
)bezzróżnicowaniacodotypuuczelniwyższej.
Cowięcej,wtradycjiniemieckiejistniejeterminniespotykanywPolsce,amianowicie
Hochschulfachdidaktik
wodniesieniudodydaktykiprzedmiotowej,alezwiązanej
zkształceniemnapoziomiewyższym.Wliteraturzeanglojęzycznejdydaktyka
akademickaniemaswojegonaturalnegoodpowiednika,występujejedynietermin
highereducation
,bardziejpojemnyznaczeniowodlapodkreśleniafaktu,iż–jakpisze
T.Bauman–„(...)wiedzaonauczaniuiuczeniusięlokowanajestwszerokim
kontekście,nieograniczasiędoinstytucjonalnegowymiarupracynauczyciela
zestudentem,odbywającejsięwokreślonychwarunkach”6.Gdybyprzyjąć,iżtermin
„dydaktykaakademicka”odnosisięjedyniedokształceniawuniwersytetach
iakademiach,amputowanobyważnyobszarjejrefleksji.Sytuacjędodatkowo
komplikujefakt,iżwszkolnictwiewyższymdokonałosięwielezmian,wskutekktórych
niektórewyższeszkołyuzyskałystatus„uniwersytetówprzymiotnikowych”lub
akademii.Wpracyużywamzatemzamiennieterminów„dydaktykaakademicka”oraz
„dydaktykaszkoływyższej”wodniesieniudoszkolnictwawyższego,któregocelemjest
prowadzeniebadańnaukowychorazkształcenienastudiachpierwszegoidrugiego
stopnia.Rozdzielamtakżezakresowopojęcia„dydaktykaszkoływyższej”oraz
„pedagogikaszkoływyższej”,którazdaniemS.Palki„jestnaukąowychowaniu,
kształceniuisamokształtowaniumłodzieżyszkółwyższych”7.Wtymwąskimkontekście
przedmiot„dydaktykiszkoływyższej”ogniskujesięnaproblematyceprocesów
kształceniaisamokształtowania(samokształcenia),aaspektwychowawczyredukowany
jestdo„wychowaniaintelektualnego”.Realizacjapierwszegocelu,jakimjest
zaprezentowaniespecyfikiakademickiegokształcenia,przedstawionazostała
wrozdzialeIIpracy.Przybliżamwnimkolejnowątkizwiązanezmyśląokształceniu
uniwersyteckimwzorowanymnatradycjiHumboldtowskiegouniwersytetuliberalnego
inakreślampoladyskusjidecydująceocelachikształcieedukacjinapoziomiewyższym.
Podejmujętakżeproblematykęzakorzenionego,awywiedzionegoztradycjimitu
uczeniasięodmistrzawrelacjimistrz–uczeń,którazjednejstronyintuicyjnieokreśla
sposóbkształceniastudentów,zdrugiejzaśpokutujewmyśleniuoprzygotowywaniu
młodejkadrydopodjęciazawodunauczycielaakademickiego.Specyfika
uniwersyteckiegokształceniaobrazujesiętakżewspecyficesamychpodmiotówowego
kształcenia–wosobiestudentaijegomożliwościachrozwojowych,atakżewspecyfice
rolizawodowejnauczycielaakademickiego,naznaczonejzróżnicowaniem
iambiwalencją.Wpracypodejmujętakżeproblematykęprzygotowanianauczyciela