Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
akademickiegodoprowadzeniazajęćzestudentami.Przyjmujędefinicjępojęcia
„kompetencjedonauczania”zaI.Stahr8,gdyżtermin„kompetencjedydaktyczne”jest
stanowczozawąski.Wedługautorkikompetencjędonauczania(
Lehrkompetenz
)buduje
pięćważnychobszarów–kompetencjeosoboweukierunkowanenarefeksyjnerozwijanie
siebiewrolinauczyciela,kompetencjemetodycznezwiązanezdydaktykąogólną,
kompetencjespołeczne,kompetencjewobszarzedydaktykiprzedmiotowejoraz
kompetencjesystemowe.Kolejnycelpracy,jakimjestujęciedyscyplinarne
dydaktykiakademickiej,wymagałpodjęciabadańiokreśleniazwiązkówdydaktyki
akademickiejzdydaktykąogólną,zdydaktykamiprzedmiotowymi,znaukami
pomocniczymiorazspołeczną„praktyką”kształcenia,coobrazujerozdziałIIIpracy.
Rezultatembadańjestpedagogiczneijednocześniemultidyscyplinarneujęcie
omawianejdyscypliny.Dydaktykaakademickaniemożebyćzawłaszczanaprzezżadną
zdyscyplin,niemożebyćteżtraktowanajedyniejakosubdyscyplinapedagogiki.
Stanowiskotomaswojekonsekwencjewpropozycjibudowaniainterdyscyplinarnych
zespołówbadawczych,wktórychobszarzezainteresowańznalazłbysięproblem
wspieranianauczycieliakademickichwichrozwoju.
Podjętejpracypostawionyzostałtakżecelrekonstrukcjimożliwych
paradygmatówdydaktykiakademickiej.Wszelkiesystematyzowaniewymaga
przyjęciaiokreśleniajakiejśkategorii,którastanowiłabykluczporządkowania.
Podejmującsięzadaniaopisaniapewnegorodzajumapyteoretycznychporządków
wdydaktyceakademickiej,musiałamznaleźćidookreślićtakąkategorię.Możliwości
byłowiele–np.kategoria„ideologiiedukacyjnych”,„prądówpedagogicznych”,„podejść
teoretycznych”,„modelikształcenia”,wreszcietakże„paradygmatówpedagogicznych”.
Przyjęciekażdejztychpropozycjijestdyskusyjnezuwaginaniejednoznacznośćpojęć
whumanistyceiróżnorodnośćichdefiniowaniaprzezposzczególnychautorów9.Jedną
zbardziejobiecującychkategoriiwydawałasiękategoria„ideologiiedukacyjnych”bądź
towrozumieniuokreślonymprzezL.KohlbergaiR.Mayer,którzypisali,iż„nazwać
wzorzecmyśliwychowawczejideologią,oznaczawskazać,żejestonadość
systematycznympołączeniemteoriipsychologicznychiznajomościspołecznychfaktów
zezbioremzasadaksjologicznych”10,bądźwrozumieniuprzyjętymzaR.Meighanem
jako„zbiórideiiprzekonańwyznaczonychprzezgrupęludzinatematformalnychram
edukacji,zwłaszczaszkolnictwaiczęsto–przezrozszerzenietegoterminulubprzez
implikację–takżenatematnieformalnychaspektówedukacji,np.nauki
wdomu”11.Wskazanejednakprzezposzczególnychautorówklasyfikacjeideologii
wydawałysięzbytwąskieinieodpowiadającezróżnicowaniuteoretycznemusamej
dydaktykiakademickiej.IdeologieedukacyjnewujęciuL.KohlbergaiR.Mayerzostały
jużzresztąprzezemniespożytkowanewinnejpracydozbudowaniamatrycy
komparatystycznejumożliwiającejinterpretacjeiporównanieteoriiipraktykszkół
okresuprogresywizmuiNowegoWychowania12.Formuławyróżnieniaideologii
transmisjikulturowej,ideologiiprogresywnejorazideologiiromantycznejnieobejmuje
jednakwątkówkrytyczno-emancypacyjnych,któresilnieznacząswąobecność
wopisachdydaktykiakademickiej.Osadzeniekategoriiideologiipedagogicznych
wkontekścieideologiipolitycznychorazformuławyróżnieniaideologiikonserwatywnej,
liberalnejiradykalnejnieoddajezkoleizróżnicowaniateoretycznegoteoriikształcenia
wywodzonychzkonstruktywizmu.Onieprzydatnościwpodjętejprzezemniepracy
kategorii„prądówpedagogicznych”oraz„podejściateoretycznego”przesądziłfaktich
obfitościorazzróżnicowaniautrudniającegobudowaniesyntez13.Poprzeprowadzeniu
szerokichstudiównadliteraturąprzedmiotupolsko-iniemieckojęzycznązdecydowałam
sięnaprzyjęciewpracykategoriiparadygmatuzcałąświadomościąjejdyskusyjności
wświecienaukhumanistycznychispołecznych.Kategoriatajednaktrwalezakorzeniła
sięwprzestrzenirefleksjizasprawąpracZ.Kwiecińskiego,B.Śliwerskiego,T.Hejnickiej-
Bezwińskiej,J.Rutkowiak,B.Milerskiego,K.Rubachy,L.Witkowskiego,J.Gniteckiego,
M.S.Szymańskiego,M.Malewskiego,A.Krause,D.Klus-Stańskiejiwieluinnych
badaczy.Zpowodzeniemfunkcjonujetakżewliteraturzeniemieckiejzarówno
wodniesieniudodydaktykiogólnej,jakidydaktykiszkoływyższej.WrozdzialeIpracy
zatytułowanym
Dydaktykanamapieteoretycznychporządkówpedagogicznych
dokonujęzatemrekonstrukcjimyślinatematkategoriiparadygmatów,paradygmatów